Studiuesit e Organizatës Pan-Amerikane të Shëndetësisë (PAHO), një nën-agjenci e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, kanë zbuluar në një studim të ri se gati 470 milionë njerëz në të gjithë Amerikën e Veriut dhe të Jugut kanë të paktën një çrregullim neurologjik.
Shifra përfaqëson dy në pesë persona që jetojnë në Amerikë dhe përfshin gjendje të tilla si migrena, goditja në tru, epilepsia dhe sëmundja e Alzheimerit.
Çrregullimet neurologjike ndikojnë në tru, palcë kurrizore dhe nerva periferikë dhe mund të dëmtojnë lëvizjen, kujtesën, të mësuarit, komunikimin dhe sjelljen.
I udhëhequr nga studiues të Organizatës Pan-Amerikane të Shëndetësisë (PAHO), studimi shqyrtoi 19 gjendje neurologjike jo-ngjitëse dhe të lidhura me lëndimet në 38 vende dhe territore midis viteve 1990 dhe 2023.
Këto përfshinin goditjen në tru, sëmundjen e Alzheimerit dhe forma të tjera të demencës, sëmundjen e Parkinsonit, epilepsinë, migrenën, dhimbjen e kokës nga tensioni, çrregullimet e spektrit të autizmit dhe dëmtimet traumatike të trurit.
Studimi, i botuar në The Lancet Regional Health – Americas, zbuloi gjithashtu se nivelet e vdekshmërisë të rregulluara sipas moshës kanë rënë që nga viti 1990, që do të thotë se më shumë njerëz tani i mbijetojnë këtyre sëmundjeve dhe kanë nevojë për qasje në shërbime kujdesi dhe mbështetjeje afatgjatë.
Megjithatë, jo të gjithë njerëzit që jetojnë në Amerikë mund të përfitojnë nga ky kujdes.
Studiuesit gjetën një ndryshim pothuajse katërfish midis vendeve me ndikimin më të lartë dhe më të ulët – bazuar në një masë të viteve të jetës së humbura nga sëmundjet.
Vendet me ndikimin më të lartë përfshinin Haitin, Guajanën dhe Surinamin, ndërsa vendet me ndikimin më të ulët përfshinin Kolumbinë, Perunë dhe Argjentinën.
Dallimet në aksesin në kujdes pasqyrojnë ndryshimet në ekspozimin ndaj faktorëve të rrezikut, si dhe boshllëqet e vazhdueshme në aksesin në parandalim, diagnozë, trajtim, rehabilitim dhe kujdes afatgjatë.
Sa i përket faktorëve të rrezikut, PAHO tha se një pjesë e konsiderueshme e humbjes së shëndetit neurologjik mund të parandalohet, duke kontrolluar ose shmangur presionin e lartë të gjakut, diabetin, obezitetin, përdorimin e duhanit dhe ekspozimet e dëmshme mjedisore.
Edhe pse normat e vdekshmërisë dhe barrës së sëmundjeve të standardizuara sipas moshës ranë midis viteve 1990 dhe 2023, numri i përgjithshëm i personave të prekur vazhdoi të rritet i ndikuar nga rritja e popullsisë dhe plakja. Gjetjet tregojnë një tranzicion epidemiologjik në rajon.
Ndërsa ndikimi i lidhur me disa gjendje vaskulare dhe kongjenitale ka rënë, çrregullimet neurodegjenerative dhe çrregullimet e tjera kronike neurologjike të lidhura me plakjen po bëhen gjithnjë e më të rëndësishme./ DPA News.
