Fillimi i një viti të ri shpesh shoqërohet me presionin për t’u kujdesur më shumë për shëndetin — dhe kjo ndonjëherë mund të jetë e lodhshme.
Për këtë arsye, ekspertët sugjerojnë të fokusohemi te ndryshime të vogla, por të mençura, që mund të sjellin përfitime reale me kalimin e kohës.
Këtë herë, vëmendja është te shëndeti i zorrëve, një sistem për të cilin mjekët thonë se luan rol kyç në mirëqenien e përgjithshme, si fizike ashtu edhe mendore. Dhe mesazhi për 2026 është i qartë: më shumë bishtajore dhe më shumë larmi ushqimore.
Pse shëndeti i zorrëve është kaq i rëndësishëm?
Edhe pse shëndeti i zorrëve është bërë temë e shpeshtë në rrjetet sociale, ekspertët paralajmërojnë se funksioni i tij shpesh keqkuptohet.
Një sondazh i publikuar nga Bowel Research UK në prill 2024 zbuloi se gati tre të katërtat e britanikëve blejnë të njëjtat ushqime çdo javë.
12% e njerëzve thanë se blejnë gjithmonë të njëjtët përbërës
kjo shifër rritet në 25% te grupmosha 18–25 vjeç
Sipas kirurgut konsulent dhe specialistit kolorektal Dr. Rajnish Mankotia, kjo ka rëndësi sepse:
“Zorrët janë shtëpia e miliarda mikroorganizmave, të njohur si mikrobioma e zorrëve, të cilët janë thelbësorë për tretjen, përthithjen e lëndëve ushqyese dhe funksionin imunitar.”
Kur dieta është monotone dhe e varfër në fruta e perime të ndryshme, mikrobioma kufizohet, duke mos marrë lëndët që i nevojiten për të funksionuar siç duhet.
Një sistem tretës i shëndetshëm ndihmon në:
zbërthimin e ushqimit,
përthithjen e vitaminave dhe mineraleve,
eliminimin e mbetjeve,
duke reduktuar probleme si fryrja, kapsllëku dhe diarreja.
Zorrët dhe shëndeti mendor
Roli i zorrëve nuk ndalet vetëm te trupi. Ekziston një lidhje e fortë mes zorrëve dhe trurit, e njohur si boshti zorrë–tru.
Siç shpjegon Dr. Mankotia, një mikrobiomë e balancuar mund të:
ndikojë pozitivisht në humor,
ndihmojë në uljen e simptomave të ankthit dhe depresionit.
Në terma të thjeshtë, ekziston një “rrjet komunikimi” mes zorrëve dhe trurit, përmes sinjaleve nervore, hormonale dhe imunitare. Madje, sipas mjekut të familjes Dr. Donald Grant, rreth 70% e sistemit imunitar të trupit ndodhet në zorrë.
Një gjë për t’u mbajtur mend në vitin e shëndetit të zorrëve
Nëse dëshironi ta nisni vitin me fokus te shëndeti i zorrëve, Dr. Mankotia rekomandon të njiheni me Indeksin Inflamator të Dietës (DII).
Ky indeks vlerëson se sa inflamatore ose anti-inflamatore është një dietë. Qëllimi është një DII i ulët, i cili arrihet duke i dhënë përparësi:
drithërave integrale,
frutave dhe perimeve,
bishtajoreve,
arrave dhe farave.
Këto ushqime nxisin rritjen e baktereve “të mira” në zorrë.
Në anën tjetër, ushqimet me DII të lartë përfshijnë:
karbohidrate të rafinuara,
mish të kuq dhe të përpunuar,
yndyra të ngopura,
pije me sheqer.
Mjeku Dr. Giuseppe Aragona thekson se edhe ndryshimet e vogla kanë rëndësi:
“Shtimi i një porcioni ekstra perimesh ose zëvendësimi i drithërave të bardha me ato integrale mund të ketë ndikim të dukshëm me kalimin e kohës.”
Shembuj ushqimesh me DII të lartë:
byrekë industrialë, sallamë, proshutë, pulë e skuqur, djathëra shumë të yndyrshëm, ëmbëlsira.
Shembuj ushqimesh me DII të ulët:
vaj ulliri, spinaq, bajame, lakër jeshile, peshk i egër, fruta të freskëta.
Çfarë të shmangni për një zorrë të shëndetshme
Të tre ekspertët theksuan se konsumimi i tepruar i alkoolit dëmton mikrobiomën e zorrëve, duke shkaktuar fryrje, parehati dhe probleme tretjeje. Në sasi të mëdha, alkooli mund të çojë në inflamacion kronik dhe të pengojë përthithjen e lëndëve ushqyese.
Edhe stresi kronik ka ndikim negativ në shëndetin e zorrëve. Një regjim i rregullt gjumi, idealisht 7–9 orë gjumë të pandërprerë në natë, ndihmon në uljen e inflamacionit dhe stabilizimin e sistemit tretës.
Në vend të dietave ekstreme, viti 2026 mund të jetë viti i larisë ushqimore, bishtajoreve dhe ndryshimeve të vogla të qëndrueshme — një qasje realiste për një zorrë më të shëndetshme dhe një trup më të balancuar.
