Teresa Sanchez ishte në Meksikë për një procedurë mjekësore pothuajse katër vjet më parë kur filloi të ndjente një ndjesi të thatë dhe djegieje në syrin e djathtë.
Ajo ia atribuoi këtë dëmtimit të mundshëm të lenteve , thatësisë së përgjithshme që ndiente që kur filloi të mbante lente mujore në vend të atyre ditore, ose ndoshta trupit të saj që po luftonte një sëmundje, shkruan CNN .
Por ajo që nuk e dinte për tre muajt në vijim ishte se pushtuesi i vogël po bënte luftë kundër kornesë së saj , duke i shkatërruar përgjithmonë shikimin dhe duke i shkaktuar dhimbje të forta e përvëluese që i përhapeshin në të gjithë fytyrën.
“Nuk mund t’i lija perdet hapur në dhomë, sepse kjo do të më shkaktonte një dhimbje të tmerrshme në sy . Atëherë e kuptova që ishte serioze dhe fillova të hetoja vetë”, tha Sanchez, 33 vjeç, nga Las Vegas.
Sanchez zbuloi në internet se simptomat e saj i ngjanin një sëmundjeje të rrallë – keratitit acanthamoeba .
Mjeku më vonë e konfirmoi dyshimin e saj. Keratiti do të thotë inflamacion i kornesë.
Acanthamoeba, e paraqitur në formën e saj aktive, është një organizëm mikroskopik i padukshëm për syrin e njeriut.
Acanthamoeba është një organizëm njëqelizor që nuk varet nga një strehues për mbijetesë dhe shpesh gjendet në ujë dhe tokë.
Është një nga shumë patogjenë ose mikrobe që mund të shkaktojnë keratit, tha Dr. Jacob Lorenzo-Morales, profesor i parazitologjisë në Universitetin e La Laguna në Spanjë.
Pasi paraziti arrin sipërfaqen e syrit, ai ngjitet në kornea, tha Dr. Paul Barney. Nëse ka dëmtime në qelizat epiteliale të korneas – një shtresë e hollë qelizash që janë jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj dhimbjes – paraziti mund të depërtojë më thellë në kornea.
Keratiti nga Acanthamoeba është një sëmundje e rrallë , vuri në dukje Barney.
Sipas të dhënave të vitit 2023, ka më shumë se 23,000 raste në vit në të gjithë botën, në vetëm 20 vende, përfshirë Brazilin, Kanadanë, Mbretërinë e Bashkuar, Indinë dhe SHBA-në.
Megjithatë, rreth 85 deri në 95 përqind e njerëzve që infektohen mbajnë lente kontakti, të cilat krijojnë kushte të favorshme për akantamebën.
Lentet mund të shkaktojnë gërvishtje në kornea që lejojnë parazitin të hyjë; Acanthamoeba gjithashtu mund të ngjitet në sipërfaqen e lentes ose të bllokohet midis lentes dhe syrit, duke lejuar depërtim më të thellë.
“Paraziti praktikisht përdor kornean si burim ushqimi, gjë që shkakton inflamacion dhe dëmtim të indeve dhe mund të çojë në humbje të përhershme të shikimit”, tha mjeku.
Tek disa pacientë, shikimi mund të rikthehet pjesërisht me trajtimin e duhur ose të zgjidhet plotësisht me një transplant të kornesë.
Rezistenca e këtij paraziti është e lartë dhe syri është shumë i ndjeshëm, prandaj është thelbësore të punohet me një specialist të syve dhe të ndiqen në mënyrë strikte udhëzimet.
Vështirësitë në diagnozë
Diagnoza e hershme e keratitit akantameba mund të jetë sfiduese.
Rrallësia e sëmundjes do të thotë që shumë mjekë nuk janë të njohur me të, gjë që ka të ngjarë të shpjegojë pse shumë përdorues lentesh nuk e dinë për sëmundjen derisa ta infektojnë vetë ose të shohin postime virale në mediat sociale si videoja e Sanchez në TikTok.
Shumë komentues që mbajnë lentet thonë se janë të tronditur që optometristët ose udhëzimet në paketimin e lenteve nuk i paralajmëruan të mos bënin dush, të mos laheshin ose të flinin me to.
Simptomat dhe rreziqet
Përveç dhimbjes, ndjeshmërisë ndaj dritës dhe shikimit të turbullt, keratiti nga akantameba mund të shkaktojë skuqje, thatësi, lot të tepërt dhe ndjesi trupi të huaj në sy.
Për shkak të ngjashmërisë së simptomave me infeksione të tjera të kornesë, optometristët shpesh e diagnostikojnë gabimisht sëmundjen, më shpesh si keratit herpes simpleks, shkaku kryesor i verbërisë së shkaktuar nga infeksioni.
Në fazat e hershme, sëmundja mund të veprojë si konjuktivit, i cili u diagnostikua nga optometristi i Sanchez një muaj pas fillimit të simptomave.
Trajtimet e përshkruara gabimisht mund të jenë joefektive ose të dëmshme, ndërsa paraziti vazhdon të shkatërrojë kornenë.
Pikat për konjuktivitin viral ia turbulluan shikimin Sanchez-it; pika të tjera për konjuktivitin bakterial ndihmuan disi përpara se ajo të humbiste plotësisht shikimin në syrin e infektuar.
Përdorimi i sigurt i lenteve
CNN raporton udhëzime për të zvogëluar rrezikun e keratitit akantameba:
Përdorni vetëm tretësirë për lente të blera në dyqan ose me recetë, kurrë ujë.
Ndryshoni tretësirën çdo ditë.
Lani dhe thani duart para se të vendosni lentet.
Mos flini kurrë me lente.
Lentet ditore të disponueshme zvogëlojnë rrezikun e infeksionit.
Nëse aktivitetet në ujë kërkojnë mbrojtje, përdorni syze mbrojtëse.
Bisedoni me mjekun tuaj për operacionet e mundshme korrigjuese.
Diagnoza dhe trajtimi
Diagnoza fillon me një ekzaminim të kujdesshëm të zakoneve të pacientit në lidhje me lente.
Testet përfshijnë skrapimin e kornesë, njollosjen ose biopsinë me analiza laboratorike duke përdorur metodën PCR, si dhe mikroskopinë konfokale, e cila lejon ekzaminimin e amebës në korne në formën e një cisti.
Trajtimi është i ndërlikuar sepse është e nevojshme të vritet paraziti dhe të shpëtohet syri.
Pikat e përdorura shkaktojnë dhimbje të forta. Shpesh të dy ilaçet kombinohen, me pika që vendosen çdo 30-60 minuta, për ditë ose javë.
Në rast të dhëmbëzimit, hollimit ose shpimit të kornesë, kërkohet një transplant, shkruan CNN.
Sanchez iu nënshtrua transplantit të kornesë dhe heqjes së kataraktit; shikimi i saj tani është 20/20.
Ajo këshillon të tjerët t’u besojnë mjekëve të tyre, të jenë të duruar dhe të mos e krahasojnë rrugën e tyre me të tjerët.
