Prej vitesh na është thënë se “të qëndruarit ulur është duhani i ri”. Është një frazë tërheqëse që duket se përmbledh një problem shumë real, por është gjithashtu një thjeshtim i tepruar. Nëse ulja do të ishte gjithmonë opsioni më i keq, mund ta zgjidhnim problemin thjesht duke u ngritur në këmbë dhe kjo nuk është e vërtetë.
Për miliona njerëz, puna në këmbë nuk është një alternativë e shëndetshme, por një kërkesë e përditshme. Punonjësit e shëndetësisë dhe industrisë, mësuesit, shitësit, kamerierët dhe parukierët kalojnë orë të panumërta në këmbë dhe kjo gjithashtu ndikon negativisht në shëndetin e tyre.
Çrregullimet muskuloskeletore që prekin shpinën, qafën, shpatullat, këmbët dhe shputat, janë problemi më i zakonshëm shëndetësor në vendin e punës në Europë. Në Spanjë, për shembull, 29% e aksidenteve në punë që rezultuan me leje mjekësore në vitin 2024 ishin pasojë e mbingarkesës fizike, ndërsa çrregullimet muskuloskeletore përbënin 78% të sëmundjeve të lidhura me punën.
Trupi nuk është krijuar për të qëndruar i palëvizshëm
Pra: a është më mirë të punosh në këmbë apo ulur? Në fakt, kjo mund të jetë pyetja e gabuar. E vërteta është se gjëja më e rëndësishme është sa kohë kalojmë në një pozicion të caktuar dhe sa shpesh lëvizim gjatë ditës.
Trupi i njeriut nuk reagon mirë ndaj asnjë qëndrimi të zgjatur dhe statik. Ndërsa ulja për periudha të gjata priret të shkaktojë probleme në pjesën e mesit, qafë dhe shpatulla, orët e gjata në këmbë lidhen më shumë me lodhje, dhimbje në mes dhe presion të tepërt mbi këmbët dhe shputat.
Qëndrimi në këmbë dhe ulja mund të mos dëmtojnë në të njëjtën mënyrë, por pa dyshim, asnjëra nuk është e padëmshme nëse e bëjmë për shumë kohë.
Mos harroni këmbët
Kur mendojmë për dhimbjet që lidhen me punën, pothuajse gjithmonë mendojmë për shpinën. Por dita e punës për trupin fillon shumë më poshtë.
Këmba është baza mekanike mbi të cilën mbështetet gjithçka: ajo bën kontakt me tokën, shpërndan presionin dhe transmeton forcat drejt kyçit të këmbës, gjurit, ijeve dhe shtyllës kurrizore. Nëse kjo bazë punon për orë të tëra pa ndërprerje, edhe pjesa tjetër e trupit mund të vuajë.
Në fakt, në një studim të fundit mbi punëtorët në linjat e montimit, një ditë e plotë pune në këmbë u shoqërua me ndryshime të matshme në qëndrim dhe në shpërndarjen e presionit në shputat e këmbëve, si dhe me shqetësime të shpeshta në pjesën e poshtme të shpinës, gjunjë dhe vetë këmbët.
Me fjalë të tjera, jo të gjitha këmbët reagojnë njësoj ndaj të njëjtave kërkesa në vendin e punës, dhe kjo diferencë biomekanike mund të kontribuojë në shfaqjen e shqetësimeve.
Pra, cila është më e mira?
Siç thekson Agjencia Europiane për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë (EU-OSHA), në përgjithësi është më e shëndetshme të ndryshoni qëndrimin, të përfshini lëvizje dhe të reduktoni kohën e kaluar në pozicione statike.
Kjo ndonjëherë na çon të kërkojmë zgjidhje novatore, si tavolina me lartësi të rregullueshme, karrige të dizajnuara posaçërisht dhe shtresa për këpucë, apo pajisje si korrigjues të qëndrimit, jastëkë ergonomikë dhe mbështetje për mesit. Disa nga këto mjete mund të ndihmojnë, por asnjëra prej tyre nuk mund të kompensojë e vetme një ditë pune të organizuar keq.
Masat parandaluese që funksionojnë realisht nuk janë aq tërheqëse. Ato përfshijnë pushime të shkurtra të rregullta, rotacion detyrash, përshtatje të vendit të punës, këpucë të përshtatshme, ushtrime fizike dhe një orar që lejon lëvizjen.
Në fund të fundit, nuk ka nevojë të demonizohet karrigia apo të idealizohet qëndrimi në këmbë. Duhet të kuptojmë se trupi është i krijuar për të ndryshuar, për t’u përshtatur dhe për të lëvizur. Kur puna na detyron të qëndrojmë në të njëjtin pozicion për shumë kohë, atëherë fillojnë problemet. /TheConversation – Syri.net
