Deri më tani, tre persona kanë vdekur në një anije turistike për shkak të një shpërthimi të dyshuar të hantavirusit. Por çfarë është hantavirusi dhe si përhapet?
Një sëmundje e përhapur nga brejtësit dyshohet se ka shkaktuar një shpërthim në bordin e një anijeje turistike që ka lënë tre persona të vdekur dhe disa të tjerë të sëmurë.
Studimet tregojnë se hantaviruset kanë ekzistuar prej shekujsh, me shpërthime të dokumentuara në Azi dhe Evropë.
Ja çfarë duhet të dini rreth hantavirusit, si përhapet dhe pse kjo shpërthim po ngre shqetësim.
Çfarë është hantavirusi?
Hantavirusi i referohet një grupi virusesh të bartura nga brejtësit, të cilat transmetohen kryesisht te njerëzit përmes thithjes së grimcave ajrore nga jashtëqitjet e thata të brejtësve.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, hantaviruset mund të shkaktojnë dy sëmundje serioze.
E para është sindroma pulmonare e shkaktuar nga hantavirusi, e cila prek mushkëritë dhe mund të çojë në dështim të rëndë të frymëmarrjes. E dyta janë ethet hemorragjike me sindromën renale, e cila prek veshkat dhe mund të shkaktojë komplikacione serioze.
Si përhapet?
Kontakti me brejtësit e infektuar ose me urinën, pështymën ose jashtëqitjet e tyre – veçanërisht kur këto materiale transmetohen në ajër – është mënyra kryesore e përhapjes së hantavirusit.
Njerëzit zakonisht ekspozohen në hapësira të mbyllura ose të ajrosura dobët, siç janë shtëpitë, kabinat ose hambaret, ku është i pranishëm aktiviteti i brejtësve.
Edhe pse e rrallë, Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se hantaviruset mund të përhapen drejtpërdrejt midis njerëzve.
Studiuesi australian i viruseve, Paul Griffin, i tha Agjencisë Australiane të Lajmeve se çdo vit në të gjithë botën identifikohen rreth 150,000 deri në 200,000 infeksione me hantavirus.
“Është shumë e rrallë që përhapet nga njeriu te njeriu”, tha ai.
Cilat janë simptomat?
Zbulimi i hershëm i virusit është i vështirë, pasi ai shpesh fillon me simptoma të përditshme të ngjashme me gripin.
«Në fillim të sëmundjes, mund të mos jeni në gjendje të dalloni ndryshimin midis hantavirusit dhe gripit», thotë Dr. Sonja Bartolome e Qendrës Mjekësore UT Southwestern në Dallas.
Simptomat në fillim mund të përfshijnë ethe, të dridhura, dhimbje muskujsh dhe dhimbje koke. Por virusi nuk vonon shumë që të bëhet më serioz.
Për sindromën pulmonare të hantavirusit, simptomat shfaqen një deri në tetë javë pas ekspozimit ndaj virusit, dhe mund të zhvillohen në probleme të rënda të frymëmarrjes kur mushkëritë fillojnë të mbushen me lëng.
Ethet hemorragjike me sindromën renale prekin kryesisht veshkat dhe mund të çojnë në presion të ulët të gjakut, gjakderdhje të brendshme dhe dështim akut të veshkave.
Sa e rrezikshme është?
Shkalla e vdekshmërisë ndryshon në varësi të llojit.
Sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, sindroma pulmonare e shkaktuar nga hantavirusi është fatale në rreth 35% të rasteve, ndërsa ethet hemorragjike me sindromën renale kanë një shkallë që varion nga 1% në 15%.
A ka ndonjë kurë?
Aktualisht nuk ka trajtim ose kurë specifike për infeksionet e hantavirusit.
Pacientët zakonisht marrin kujdes mbështetës, i cili mund të përfshijë terapi me oksigjen, ventilim mekanik dhe, në raste të rënda, dializë. Vëmendja e hershme mjekësore përmirëson ndjeshëm shanset e mbijetesës.
Pavarësisht dekadave të kërkimit, shumë aspekte të sëmundjes mbeten të paqarta.
Mënyra më e mirë për të shmangur virusin është të zvogëloni kontaktin me brejtësit dhe jashtëqitjet e tyre. Kur pastroni jashtëqitjet e brejtësve, rekomandohet të përdorni doreza mbrojtëse dhe zbardhues.
Ekspertët e shëndetit publik paralajmërojnë gjithashtu kundër pastrimit të jashtëqitjeve me thithëse, pasi kjo mund të shkaktojë që virusi të shpërndahet në ajër.
A ka pasur raste të tjera të hantavirusit kohët e fundit?
Ndërsa shpërthimi më i fundit i dyshuar ka qenë në bordin e anijes MV Hondius, vitin e kaluar pati një debat të profilit të lartë që përfshinte Betsy Arakawa-n, gruan e Gene Hackman, e cila vdiq në shkurt 2025 në shtëpinë e tyre në Santa Fe, New Mexico.
Një autopsi konfirmoi se ajo vdiq nga sindroma pulmonare e shkaktuar nga hantavirusi. Raportet treguan se ajo kishte kërkuar simptoma të ngjashme me gripin në ditët para vdekjes së saj.
Më vonë në pronë u gjetën prova të aktivitetit të brejtësve, të cilët mund të kenë qenë burimi i ekspozimit./ Euronews.
