Ka shumë arsye pse shtojmë në peshë dhe përpiqemi ta kontrollojmë atë. Ndonjëherë këto arsye nuk kanë të bëjnë fare me ushqimin apo aktivitetin fizik, por me mënyrën se si ndihemi.
Të kërkosh ushqim për të na bërë të ndihemi më mirë shpesh quhet mbingrënie emocionale – dhe pikërisht për këtë arsye ndonjëherë nevojitet mbështetje psikologjike, jo vetëm këshilla dietike, raporton Stethoscope .
Trupi dhe mendja juaj janë thellësisht të lidhura. Mbani mend se si reagon trupi juaj kur jeni nervoz ose në ankth: pëllëmbët tuaja djersiten, keni etje, frymëmarrja juaj mund të bëhet e shpejtë.Por ajo që ndodh në mendjen tuaj mund të ketë pasoja afatgjata. Gjendjet emocionale mund të rrisin rrezikun e zhvillimit të problemeve shëndetësore, por gjithashtu përfaqësojnë një pengesë serioze në procesin e humbjes ose rregullimit të peshës trupore. Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të jemi të vetëdijshëm se emocionet luajnë një rol të madh në mënyrën se si humbasim, shtojmë dhe ruajmë peshën.
Ti ha për t’u ndjerë më mirë
Askush prej nesh nuk mund të jetë i gëzuar dhe i lumtur gjatë gjithë kohës. Është më se e natyrshme të ndihesh i trishtuar, i lodhur, i zemëruar, i mërzitur, i shqetësuar ose i vetmuar ndonjëherë. Të gjithë gjejmë mënyra të ndryshme për t’u përballur me emocionet e pakëndshme.
Dikush, për shembull, do të shikojë seriale deri vonë natën në vend që të flejë aq sa ka nevojë. Të tjerët do t’i drejtohen cigareve, alkoolit, blerjeve ose sjelljeve të tjera që sjellin lehtësim afatshkurtër.
Për disa njerëz, ushqimi bëhet një mënyrë për t’u përballur me situata dhe ndjenja të vështira kur asgjë tjetër nuk ndihmon. Të ngrënit shumë ose të konsumoni ushqime të shijshme dhe me shumë energji mund të zvogëlojë përkohësisht presionin ose të shërbejë si shpërqendrim. Psikologët e quajnë këtë sjellje të ngrënit shumë emocional.
Ne të gjithë hamë për arsye emocionale ndonjëherë – thjesht disa e bëjnë këtë më shpesh se të tjerët. Stresi dhe ndjenja të tjera negative mund t’ju bëjnë ta përjetoni ushqimin si një burim ngushëllimi.
E njëjta gjë vlen edhe për ndryshimet e mëdha në jetë, siç është krijimi i një familjeje, ndryshimi i punës ose zhvendosja. Kërkimi emocional i ushqimit mund të sjellë lehtësim afatshkurtër, por me kalimin e kohës mund të bëhet një sfidë më vete. Kur përpiqeni të menaxhoni peshën e trupit tuaj, kjo mund të bëhet një nga pengesat kryesore emocionale.
Cikli vicioz i mbipeshes emocionale
Pasi formohet zakoni i të ngrënit emocional, ai shpesh fillon të funksionojë automatikisht. Emocionet mund të lidhen aq shumë me zakonet e të ngrënit saqë ju e merrni ushqimin sapo të jeni të stresuar ose të trishtuar, pa menduar shumë.
Shumë njerëz që përballen me të ngrënit emocional e përshkruajnë atë si një ndjenjë si një varësi, si pirja e duhanit.
Kështu krijohet një rreth vicioz. Së pari hani për të lehtësuar ndjenjat e pakëndshme, gjë që sjell lehtësim të përkohshëm. Pastaj shfaqet faji ose turpi i të ngrënit shumë – dhe cikli fillon nga e para.
Ky cikël nxitet më tej nga përvojat negative që janë të zakonshme tek njerëzit që jetojnë me obezitet. Ndjenja e refuzimit nga shoqëria, mungesa e mirëkuptimit dhe mbështetjes nga familja, miqtë apo edhe profesionistët e shëndetit mund ta bëjnë edhe më të vështirë daljen nga ky model sjelljeje. Në rrethana të tilla, thyerja e barrierave emocionale ndaj rregullimit të peshës bëhet edhe më e vështirë.
Përballimi i traumës dhe dhimbjes
Të ngrënit emocional nuk ndodh vetëm si përgjigje ndaj stresit të përditshëm. Ndonjëherë mund të lidhet me përvojat e hershme të jetës, siç janë traumat e fëmijërisë.
Ky ishte edhe rasti për Vicki Mooney, e cila e përdori ushqimin si një mënyrë për të përballuar rritjen në një familje me një baba abuziv. Në moshën 28 vjeç, ajo arriti 180 kilogramë peshë trupore.
“Për t’u përballur me traumën, merrja një çokollatë. Tërhiqesha në dhomën time dhe, edhe pse isha e mbingarkuar nga emocionet dhe dhimbja, e haja çokollatën dhe ndieja sadopak ngushëllim”, thotë ajo.
Si të gjeni mbështetje për pengesat emocionale në menaxhimin e peshës
Të ngrënit emocional mund të prishë seriozisht përpjekjet tuaja për të humbur ose ruajtur peshën. Megjithatë, është e rëndësishme ta dini – është e mundur të riktheheni në rrugën e duhur.
Shpesh edhe ndryshimet e vogla në mënyrën tuaj të të menduarit dhe zakonet e përditshme mund të kenë një ndikim të madh pozitiv në mirëqenien tuaj mendore. Ndonjëherë na duhet një perspektivë e ndryshme për të parë se çfarë duhet të ndryshojmë dhe si. Kjo mbështetje mund të vijë nga një mik, anëtar i familjes ose psikolog.
Hapi i parë për të zvogëluar ose përfunduar dëshirat emocionale për ushqim është të kuptoni burimin e emocioneve negative. Vetë akti i njohjes së tyre mund të jetë një hap i rëndësishëm në kapërcimin e pengesave emocionale në rregullimin e peshës trupore. Një psikolog mund t’ju udhëheqë gjatë këtij procesi.
Një qasje tjetër përfshin ndryshimin e mënyrës se si reagoni ndaj ndjenjave tuaja. Ekzistojnë teknika dhe strategji për menaxhimin e stresit dhe sfidave të tjera emocionale. Nëse keni nevojë për mbështetje shtesë, terapia e sjelljes mund t’ju ndihmojë të identifikoni dhe ndryshoni modelet e pashëndetshme të të menduarit, të ngrënit dhe të sjelljes.
Bisedoni me mjekun tuaj ose me profesionistë të tjerë të kujdesit shëndetësor të cilëve u besoni (përfshirë specialistët e obezitetit) për të ndërmarrë hapin e parë drejt një mbështetjeje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse.
