Destinacionet me famë botërore si Mykonos dhe Santorini janë të lehta për t’u njohur në foto, pjesërisht falë arkitekturës së tyre mbresëlënëse. Influencuesit pëlqejnë të fotografohen përpara shtëpive të lyera me të bardha, detaje dhe dyer blu. Por pse shtëpitë në ishujt grekë janë blu dhe të bardha?
Shumë njerëz i njohin ngjyrat blu dhe të bardhë si ngjyrat ikonike të Greqisë . Këto janë ngjyrat e flamurit. Këto janë ngjyrat e detit dhe të qiellit të kthjellët që i shoqërojmë me Mesdheun e bukur, shkruan Greekreporter .
Megjithatë, në Ishujt Cikladikë, ngjyrat karakteristike blu dhe të bardha të shtëpive nuk bazohen në simbolikën e këtyre ngjyrave në Greqi. Në fakt, pas kësaj veçorie të dallueshme të arkitekturës së ishujve grekë fshihen disa arsye, kryesisht të natyrës praktike.
Shtëpitë ftohëse gjatë verës
Shumë shtëpi në ishuj si Mykonos, Paros dhe Naxos fillimisht u ndërtuan prej guri. Ishte një zgjidhje praktike pasi druri nuk ishte lehtësisht i disponueshëm në ishujt shkëmborë të Egjeut.
Megjithatë, toka shkëmbore ka ngjyrë më të errët. Ky ishte një problem gjatë verave të nxehta greke. Rrezet e diellit të thithura nga muret e errëta prej guri e bënin pjesën e brendshme të shtëpive jashtëzakonisht të nxehtë.
Kjo është arsyeja pse banorët filluan ta lyenin gurin me të bardhë për të ftohur hapësirën e brendshme. Kjo procedurë rezultoi e suksesshme dhe shtëpitë u bënë më të këndshme për të jetuar gjatë verës.
Si ndikoi kolera në pamjen e shtëpive
Në vitin 1938, u miratua një dekret shtetëror që urdhëronte që shtëpitë e ishullit të lyheshin me blu dhe të bardhë. Në atë kohë, Greqia u godit nga një epidemi kolere gjatë diktaturës së Ioannis Metaksas. Në një përpjekje për të shtypur sëmundjen, qeveria urdhëroi qytetarët të lyenin shtëpitë e tyre.
Mund të tingëllojë e pazakontë sot, por gëlqerja e përdorur përmbante gur gëlqeror. Guri gëlqeror është një dezinfektant i fuqishëm dhe në atë kohë nuk kishte shumë agjentë të tjerë në përdorim të gjerë.
Prandaj, qytetarët e Greqisë i lyenin shtëpitë me gëlqere për t’i dezinfektuar dhe për të zvogëluar përhapjen e kolerës.
Po ngjyra blu e shtëpive në ishullin grek?
Edhe pse ngjyra blu është më e zakonshme për dyert dhe hangarë në Ciklade, nuk është e vetmja. Duke ecur nëpër shumë ishuj, mund të shihni detaje të kuqe, jeshile dhe kafe, përveç atyre blu.
Megjithatë, ngjyra blu e mrekullueshme dominon ende peizazhin e Cikladeve. Pse?
Përgjigja qëndron te çmimi. Peshkatarët dhe marinarë të tjerë lyenin dritare dhe hambare me atë që mbetej pasi lyenin varkat. Për shkak të përbërjes së saj, boja blu ishte përgjithësisht opsioni më i lirë në dispozicion.
Boja blu e shtëpive në ishujt grekë bëhej duke përzier gurin gëlqeror me një agjent pastrimi të quajtur “lulaki”, një lloj pluhuri blu talk që shumica e banorëve të ishullit e kishin në shtëpi. Kjo është arsyeja pse ngjyra blu ishte shumë e lehtë për t’u bërë.
Diktatura ushtarake e imponoi këtë kombinim ngjyrash
Ngjyrat dalluese të shtëpive në ishujt grekë u bënë të detyrueshme gjatë diktaturës ushtarake që mori pushtetin në Greqi në vitin 1967. Regjimi besonte se këto ngjyra inkurajonin patriotizmin dhe pasqyronin nacionalizmin grek.
Më në fund, në vitin 1974, u miratua një ligj që urdhëronte lyerjen e shtëpive në ishujt grekë me ngjyra blu dhe të bardha.
Edhe pse këto rregulla janë zbutur sot, ngjyrat blu dhe të bardha të ishujve grekë janë bërë një magnet i madh për turistët. Kjo është arsyeja pse shumë banorë të ishullit ende i lyejnë shtëpitë e tyre me ato ngjyra – pjesërisht për arsyet praktike për të cilat i përdorën fillimisht, dhe pjesërisht sepse janë të mira për turizmin.
Duke shëtitur nëpër Ishujt Cikladikë sot, vizitorët mund të gjejnë lehtësisht shtëpi guri në ngjyrën natyrale të tokës ose në nuanca paksa të ndryshme. Megjithatë, bluja dhe e bardha ende dominojnë dizajnin e ishujve grekë, dhe shtëpitë janë të njohura në të gjithë botën për këtë kombinim ngjyrash.
