Në një botë ku gjithçka matet gjithnjë e më shumë me dobishmërinë, produktivitetin dhe rezultatin e menjëhershëm, imagjinata rrezikon të shihet si diçka dytësore. Por aftësia për të ëndërruar, për të menduar përtej së dukshmes dhe për të përfytyruar një realitet tjetër ka qenë gjithmonë një nga forcat më të mëdha të njeriut.
Një njeri pa imagjinatë është, në njëfarë mënyre, si një zog pa krahë. Mund të ecë, të ndërtojë dhe të funksionojë, por i mungon aftësia për të parë përtej kufijve të së tashmes.
Kur imagjinata lihet mënjanë
Në një shoqëri gjithnjë e më pragmatike, gjithçka që nuk sjell një përfitim të menjëhershëm rrezikon të konsiderohet e panevojshme. Edhe fusha si filozofia, arti dhe mendimi abstrakt shpesh përballen me një rol gjithnjë e më të kufizuar në arsim. Por pikërisht këto fusha mund t’u japin të rinjve hapësirën për të pyetur, për të dyshuar, për të krijuar dhe për të imagjinuar mundësi që nuk ekzistojnë ende. Sepse një shoqëri që u mëson fëmijëve vetëm atë që është e mundur sot, mund t’u kufizojë aftësinë për të menduar se çfarë mund të jetë e mundur nesër.
Imagjinata në kohë krize
Në periudha të vështira, aftësia për të imagjinuar një rrugë tjetër mund të bëhet veçanërisht e rëndësishme. Të rikrijosh veten, të gjesh zgjidhje të reja dhe të shohësh mundësi aty ku të tjerët shohin vetëm pengesa kërkon më shumë sesa njohuri teknike. Nuk bëhet fjalë domosdoshmërisht për ëndrra madhështore apo fantazi të paarritshme. Bëhet fjalë për njerëz që kanë ide, krijimtari dhe vullnet për t’i shndërruar ato në diçka konkrete. Shpesh, këta njerëz mund të mos kuptohen menjëherë. Idetë e reja mund të duken të pazakonta, madje edhe të pamundura, përpara se të gjejnë vendin e tyre në realitet.
Kur imagjinata ndryshon botën
Historia njerëzore dëshmon se shumë prej ndryshimeve më të mëdha kanë nisur nga një ide që dikur dukej e pazakontë. Galileo Galilei, Leonardo da Vinci, Giordano Bruno dhe Hypatia e Aleksandrisë janë ndër figurat që lidhen me përpjekjen për të menduar përtej kufijve të kohës së tyre. Kontributet e tyre, në fusha të ndryshme, tregojnë se përparimi nuk lind vetëm nga ajo që tashmë dimë, por edhe nga guximi për të bërë pyetje të reja. Imagjinata nuk është e kundërta e realitetit. Në shumë raste, ajo është hapi i parë drejt ndryshimit të tij.
Të ëndërrosh për një botë më të mirë
Një botë më e kujdesshme, më njerëzore dhe më krijuese nuk ndërtohet vetëm përmes mjeteve teknike. Ajo kërkon edhe aftësinë për ta përfytyruar atë. Prandaj, imagjinata nuk duhet parë si një arratisje nga realiteti, por si një mënyrë për ta sfiduar atë dhe për të kërkuar mundësi të reja.
Mos e nënvlerësoni imagjinatën. Ajo është aftësia që na lejon të shohim atë që ende nuk ekziston dhe, ndonjëherë, të fillojmë ta ndërtojmë. Në fund të fundit, njeriu nuk fluturon vetëm me krahë. Fluturon edhe me idetë e tij.
