Metformina ka qenë trajtimi standard për diabetin e tipit 2 për më shumë se gjashtë dekada, megjithatë shkencëtarët nuk e kanë kuptuar kurrë plotësisht mënyrën se si ajo ul sheqerin në gjak.
Tani, studiuesit në Baylor College of Medicine dhe bashkëpunëtorët e tyre në mbarë botën kanë identifikuar një faktor të papritur që qëndron pas efekteve të saj: trurin. Gjetjet e tyre zbulojnë një rrugë të panjohur më parë në tru, e cila përfshihet në veprimin kundër diabetit të metforminës, duke hapur mundësinë për trajtime më të sakta dhe më efektive.
“Është pranuar gjerësisht se metformina ul glukozën në gjak kryesisht duke reduktuar prodhimin e glukozës në mëlçi. Studime të tjera kanë zbuluar se ajo vepron përmes zorrëve,” tha autori përgjegjës i studimit, Dr. Makoto Fukuda, profesor i asociuar i pediatrisë ushqyerjes në Baylor. “Ne e shqyrtuam trurin, pasi ai njihet gjerësisht si një rregullator kyç i metabolizmit të glukozës në të gjithë trupin. Ne hetuam nëse dhe si truri kontribuon në efektet kundër diabetit të metforminës.”
Roli i trurit në kontrollin e sheqerit në gjak
Studiuesit u përqendruan te një proteinë e quajtur Rap1, e vendosur në një zonë të trurit të njohur si hipotalamusi ventromedial (VMH). Ata zbuluan se aftësia e metforminës për të ulur sheqerin në gjak në doza të rëndësishme klinikisht varet nga shtypja e aktivitetit të Rap1 në këtë zonë.
Për ta eksploruar më tej këtë, ekipi përdori minj të modifikuar gjenetikisht të cilëve u mungonte Rap1 në VMH-në e tyre. Këta minj u vendosën në një dietë me shumë yndyrë për të modeluar diabetin e tipit 2. Kur iu dhanë doza të ulëta të metforminës, nivelet e sheqerit në gjak të tyre nuk u përmirësuan. Në të kundërt, trajtime të tjera për diabetin, si insulina dhe agonistët GLP-1, mbetën efektive, duke sugjeruar një rol specifik të Rap1 në veprimin e metforminës.
Doza të vogla në tru, efekte të mëdha
Më pas, shkencëtarët testuan nëse vetë truri mund t’i shkaktonte këto efekte. Ata injektuan sasi jashtëzakonisht të vogla të metforminës drejtpërdrejt në trurin e minjve diabetikë. Edhe në doza mijëra herë më të ulëta se ato që merren nga goja, trajtimi uli ndjeshëm nivelet e sheqerit në gjak.
“Ne gjithashtu hetuam se cilat qeliza në VMH ishin të përfshira në ndërmjetësimin e efekteve të metforminës,” tha Fukuda. “Ne zbuluam se neuronet SF1 aktivizohen kur metformina futet në tru, duke sugjeruar se ato janë të përfshira drejtpërdrejt në veprimin e ilaçit.”
Si e aktivizon metformina qelizat e trurit
Duke përdorur mostra të indeve të trurit, studiuesit matën aktivitetin elektrik të këtyre neuroneve. Metformina rriti aktivitetin e shumicës së këtyre qelizave, por vetëm kur Rap1 ishte i pranishëm. Te minjtë të cilëve u mungonte Rap1 në këto neurone, ilaçi nuk pati asnjë efekt. Kjo tregoi se Rap1 është i nevojshëm që metformina të aktivizojë këto qeliza të trurit dhe të ulë sheqerin në gjak.
“Ky zbulim ndryshon mënyrën se si ne e mendojmë metforminën,” tha Fukuda. “Ajo nuk vepron vetëm në mëlçi ose zorrë, por gjithashtu vepron në tru. Ne zbuluam se ndërsa mëlçia dhe zorrët kanë nevojë për përqendrime të larta të ilaçit për të reaguar, truri reagon ndaj niveleve shumë më të ulëta.”
Drejtime të reja për trajtimin e diabetit
Megjithëse vetëm disa ilaçe për diabetin dihet se veprojnë në tru, ky kërkim sugjeron se metformina e ka bërë këtë gjatë gjithë kohës. Gjetjet tregojnë mundësi të reja për zhvillimin e terapive që synojnë drejtpërdrejt këtë rrugë të trurit.
“Këto gjetje hapin derën për zhvillimin e trajtimeve të reja për diabetin që synojnë drejtpërdrejt këtë rrugë në tru,” tha Fukuda. “Përveç kësaj, metformina njihet për përfitime të tjera shëndetësore, si ngadalësimi i plakjes së trurit. Ne planifikojmë të hetojmë nëse i njëjti sinjalizim Rap1 në tru është përgjegjës për efektet e tjera të dokumentuara mirë të ilaçit në tru.”/ScienceDaily
