Shëndetësi

Sa gjatë qëndron vitamina D në organizmin tonë?!

Vitamina D, veçanërisht forma D3, mund të qëndrojë në organizëm për disa javë deri në disa muaj pas dozës së fundit. Duke qenë se është një vitaminë e tretshme në yndyrë, ajo nuk eliminohet shpejt nga trupi, por depozitohet në indin dhjamor dhe përdoret sipas nevojës. Megjithatë, për të ruajtur nivele optimale të vitaminës D, nevojitet marrje e rregullt përmes ushqimit, ekspozimit në diell ose suplementeve. Edhe një dozë e vetme e vitaminës D mund të depozitohet në organizëm për disa javë. Suplementimi i vazhdueshëm ndihmon në ruajtjen e niveleve të qëndrueshme. Tek personat me mungesë të vitaminës D, zakonisht duhen 4–6 javë për të filluar stabilizimi i niveleve, ndërsa në rastet më të rënda mund të nevojiten deri në 12 javë për të arritur vlera normale.

Nëse ndaloni marrjen e vitaminës D dhe nuk e siguroni atë nga dielli apo ushqimi, nivelet e saj fillojnë të bien pas disa javësh. Sa gjatë qëndron vitamina D në organizëm varet nga sasia e marrë, rezervat e krijuara në trup dhe ekspozimi ndaj rrezeve të diellit. Pasi përthithet nga ushqimi, suplementet ose prodhohet nga ekspozimi në diell, vitamina D nuk është menjëherë aktive. Ajo kalon fillimisht në mëlçi dhe më pas në veshka, ku shndërrohet në formën aktive që organizmi mund të përdorë. Si vitaminë e tretshme në yndyrë, ajo ruhet në indin dhjamor dhe mund të përdoret edhe javë apo muaj më vonë. Ndryshe nga vitaminat e tretshme në ujë, si vitamina C, të cilat eliminohen shpejt, vitamina D qëndron më gjatë në organizëm.

Ekzistojnë dy forma kryesore të vitaminës D: vitamina D2 (ergokalciferoli) dhe vitamina D3 (kolekalciferoli). Të dyja ndihmojnë në rritjen e niveleve të vitaminës D, por vitamina D3 është më efektive, pasi qëndron më gjatë në organizëm dhe ruan më mirë nivelet e saj në gjak. Aftësia e organizmit për të depozituar vitaminën D është e dobishme, sepse siguron një furnizim të vazhdueshëm edhe kur marrja e saj ndryshon. Megjithatë, kjo do të thotë edhe se përdorimi i dozave të larta të suplementeve për një kohë të gjatë mund të çojë në grumbullimin e saj dhe të rrisë rrezikun e toksicitetit.

Disa faktorë ndikojnë në mënyrën se si vitamina D përthithet dhe sa gjatë qëndron në organizëm. Këta përfshijnë përqindjen e yndyrës trupore, metabolizmin, ndërveprimet me medikamente të caktuara, sëmundjet e mëlçisë ose veshkave, çrregullimet që pengojnë përthithjen e yndyrnave (si sëmundja e Crohn-it ose koliti ulçeroz), ekspozimin ndaj diellit dhe llojin apo sasinë e vitaminës D të konsumuar. Toksiciteti nga vitamina D është i rrallë, por mund të ndodhë kur merren doza të larta suplemente për një periudhë të gjatë. Teprica e vitaminës D shkakton rritje të nivelit të kalciumit në gjak, gjë që mund të sjellë humbje të oreksit, të përziera, të vjella, dobësi, konfuzion dhe probleme me veshkat, përfshirë gurët në veshka. Si përfundim, vitamina D mund të qëndrojë në organizëm për javë ose muaj falë aftësisë së saj për t’u depozituar në indin dhjamor. Megjithëse kjo e bën të mundur ruajtjen e niveleve të qëndrueshme, është e rëndësishme që suplementet të merren sipas këshillës së mjekut dhe nivelet e vitaminës D të monitorohen periodikisht për të shmangur mungesën ose tepricën.

Të Ngjashme