“Mos më fol para se të kem pirë kafenë e parë” është shkruar në shumë filxhanë, dhe në akoma më shumë fytyra në mëngjes.
Për shumë njerëz, vetëm nëpërmjet ilaçit magjik të kafesë ata zgjohen vërtet dhe ndihen të paktën disi të gatshëm për ditën. Ky stimulues ka një përbërje unike fitokimike me një përzierje komplekse substancash bioaktive. Këto shkaktojnë efekte mbresëlënëse, por edhe mjaft të çuditshme, në trup – edhe kur kafeja është pa kafeinë.
Emma Becket ka përmbledhur shtatë efekte të çuditshme. Ligjëruesja e shkencave të të ushqyerit dhe ushqimit në Universitetin Katolik Australian raporton mbi to në platformën shkencore The Conversation .
1. Kafeja stimulon lëvizjet e zorrëve
Një studim tregon se një e treta e atyre që pinë kafe përjetojnë dëshirën për të defekuar vetëm pak minuta pas gllënjkës së parë. Tek gratë, kjo shifër rritet në pothuajse dy të tretat. Është interesante se edhe kafeja pa kafeinë ka këtë efekt – megjithëse nuk është e qartë saktësisht se cili përbërës stimulon zorrën e trashë për të tretur përmbajtjen e saj. Kjo mund të ndodhë sepse zorrët janë përgjithësisht më aktive në mëngjes, dhe kjo është koha kur shumica e njerëzve pinë kafenë e tyre të parë. Megjithatë, aktiviteti i zorrëve mund të shkaktohet edhe nga qumështi ose ëmbëlsuesit e shtuar. Laktoza dhe ëmbëlsuesit pa sheqer, në veçanti, i stimulojnë më tej zorrët.
2. Refluks, sy, migrenë
Megjithatë, kafeja mund të ketë edhe efekte negative, siç është në simptomat e refluksit. Me refluksin, acidi i stomakut rrjedh përsëri në ezofag. Kjo jo vetëm që shkakton urth, por mund të çojë edhe në kollë, fishkëllima dhe probleme të tjera të frymëmarrjes.
Kafeina në kafe mund të rrisë përkohësisht presionin intraokular. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për njerëzit me sëmundje të mëparshme siç është glaukoma, e njohur edhe si glaukoma me kënd të hapur, ose presioni i lartë intraokular. Për të mbrojtur nervin kryesor të syrit nga dëmtimi, ata që preken duhet të zvogëlojnë konsumin e kafesë dhe të kafeinës në përgjithësi.
Kafeina dhe migrena kanë një marrëdhënie të ndërlikuar. Në dozën e duhur, kafeina mund të lehtësojë simptomat. Megjithatë, nëse trupi merr shumë kafeinë ose mungesë të menjëhershme të saj, kjo mund të shkaktojë migrenë tek disa që vuajnë.
3. Ndërveprimet e barnave
Pirja e kafesë mund të ndryshojë gjithashtu mënyrën se si funksionojnë disa ilaçe. Për shembull, përthithja e hormoneve sintetike të tiroides mund të reduktohet, ashtu si edhe përthithja e ilaçeve për osteoporozën. Studimet tregojnë gjithashtu ndryshime në metabolizëm kur kafeja kombinohet me disa antipsikotikë.
Anasjelltas, ilaçet gjithashtu mund të ndryshojnë efektet e kafesë. Disa antibiotikë, për shembull, ngadalësojnë zbërthimin e kafeinës. Si rezultat, efektet e kafesë zgjasin më shumë.
4. Nivelet e kolesterolit
Kafeja përmban komponime të tilla si metabolitët sekondarë të bimëve, kafestoli dhe kahweoli, të cilat mund të rrisin si kolesterolin total ashtu edhe kolesterolin LDL, të ashtuquajturin kolesterol “të keq”. Megjithatë, ato mund të shoqërohen edhe me një rrezik të reduktuar të sëmundjeve kardiovaskulare, pasi ulin lipoproteinën (a).
Komponime të tjera të kafesë, duke përfshirë acidet klorogjenike, ulin pak tensionin e gjakut dhe mund të përmirësojnë funksionin e enëve të gjakut.
5. Kafeja mund të ushqejë mikrobet e zorrëve
Nuk jemi vetëm ne njerëzit që e shijojmë kafenë e mëngjesit; edhe bakteret e zorrëve e shijojnë. Eksperimentet laboratorike tregojnë se disa nga acidet klorogjenike nuk absorbohen në zorrën e hollë dhe kështu i sjellin dobi florës së zorrëve në zorrën e trashë. Për më tepër, kafeja përmban melanoidina, karbohidrate komplekse dhe nënprodukte të pjekjes, të cilat gjithashtu fermentohen nga mikrobet e zorrëve në zorrën e trashë. Studimet tek njerëzit kanë treguar se kafeja mund të ndryshojë përbërjen e mikrobiomës së zorrëve. Megjithatë, për shkak të mungesës së provave bindëse, kafeja për fat të keq nuk mund të klasifikohet si prebiotik.
6. Nivelet e hekurit
Sasia e hekurit që trupi mund të thithë nga ushqimi varet ndjeshëm nga zgjedhja e pijes shoqëruese. Pirja e kafesë me një vakt zvogëlon shumë thithjen e hekurit jo-hem , i cili gjendet kryesisht në bimë. Kjo nuk ndodh vetëm për shkak të kafeinës; polifenolet në kafe gjithashtu mund të lidhen me hekurin gjatë tretjes dhe të pengojnë thithjen e tij përmes metabolizmit. Prandaj, njerëzit me mungesë hekuri ose ata që ndjekin një dietë me bazë bimore duhet të jenë të kujdesshëm për konsumin e kafesë rreth vakteve.
7. Përmirësoni sistemin tuaj tretës
Një filxhan kafe stimulon sistemin tretës edhe pa ushqim. Pankreasi, për shembull, prodhon enzimën tripsinë në përgjigje, e cila është e përfshirë në tretjen e proteinave. Kjo ndodh me ose pa kafeinë.
Shkalla në të cilën ky sinjal tretës ndikon në ndjenjën e urisë është ende e paqartë. Ndërsa hormonet e zorrëve përgjegjëse për oreksin dhe ngopjen mund të ndikohen drejtpërdrejt nga kafeja, aktualisht nuk ka studime përfundimtare nëse konsumi i kafesë çon në të ngrënë më shumë apo më pak./ Standard.
