Ndryshimet mjedisore të përkeqësuara nga ndryshimet klimatike , duke përfshirë temperaturat ekstreme, luhatjet e papritura të temperaturës, lagështinë, presionin e ajrit, zjarret në pyje, stuhitë e pluhurit dhe stuhitë e rërës, mund të lidhen me një rrezik më të lartë për goditje në tru, sipas një studimi të ri .
Studiuesit që punojnë me Organizatën Botërore të Goditjes në Tru shqyrtuan studime të publikuara që shqyrtonin lidhjet midis goditjes në tru dhe ndryshimeve mjedisore të lidhura me klimën.
Ata zbuluan se një klimë gjithnjë e më e paqëndrueshme mund të rrisë rrezikun si për të pësuar një goditje në tru, ashtu edhe për të vdekur nga një e tillë.
Studiuesit paralajmëruan se shumica e provave tregojnë lidhje, në vend që të vërtetojnë se ngjarjet e motit të lidhura me klimën shkaktojnë drejtpërdrejt goditje në tru. Megjithatë, ata thanë se modeli i përgjithshëm i gjetjeve ishte i qëndrueshëm dhe biologjikisht i besueshëm.
“Temperaturat e nxehta mund të shkaktojnë dehidratim, duke ‘trashur’ gjakun dhe duke rritur rrezikun e bllokimit të enëve të gjakut, ndërsa lagështia dhe ndryshimet e presionit të ajrit mund të rrisin presionin e gjakut, një shkak i rëndësishëm i goditjes në tru”, tha Anna Ranta, autore kryesore e rishikimit dhe studiuese në Departamentin e Mjekësisë në Universitetin e Otagos, Wellington, Zelanda e Re.
Ranta tha se ekstremet e motit që ndodhin së bashku, siç janë nxehtësia ekstreme dhe thatësira, ose të ftohtit, lagështia dhe era, mund të kenë një efekt shtesë, duke rritur edhe më tej rrezikun e goditjes në tru dhe vdekjes.
Hulumtimi zbuloi se disa grupe duket se janë në rrezik më të madh, duke përfshirë të moshuarit, njerëzit me çrregullime metabolike dhe ata që jetojnë në mjedise më të ftohta ose me të ardhura më të ulëta, ku si të ftohtit ashtu edhe të nxehtit ekstrem mund të kontribuojnë më shumë në barrën e goditjes në tru.
Organizata Botërore e Goditjes në Tru ka theksuar gjithashtu ndotjen e ajrit si një faktor kryesor në rrezikun e goditjes në tru.
Fleta e saj më e fundit e fakteve globale për goditjen në tru zbuloi se faktorët e rrezikut mjedisor, kryesisht ndotja e ajrit dhe ekspozimi ndaj plumbit, përbëjnë afërsisht 37% të barrës globale të goditjes në tru.
“Grimcat e ‘ndotësve të ajrit’ hyjnë në qarkullimin e gjakut nëpërmjet mushkërive dhe shkaktojnë dëmtime në muret e enëve të gjakut. Kjo mund të rezultojë në bllokim dhe këputje të arterieve të trurit dhe të shkaktojë goditje në tru.”
Meqenëse ndryshimi i klimës dhe ndotja e ajrit kanë një burim të përbashkët në djegien e lëndëve djegëse fosile, Organizata Botërore e Goditjes në Tru tha se ulja e emetimeve të gazrave serrë mund të ndihmojë në uljen e rreziqeve të goditjes në tru të lidhura me klimën dhe në mbrojtjen e shëndetit të trurit.
Goditja në tru është shkaku i tretë kryesor i vdekjes dhe paaftësisë në nivel global, me 11.9 milion raste të reja në vitin 2021 dhe 1 në 4 të rritur në rrezik gjatë jetës së tyre, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë .
