Një skanim CT i zemrës i asistuar nga inteligjenca artificiale mund t’u lejojë mjekëve të njohin arrestin kardiak deri në pesë vjet para shfaqjes së simptomave.
Shkencëtarët në Universitetin e Oksfordit kanë zhvilluar një mjet që analizon skanimet CT të zemrës dhe kërkon ndryshime delikate në indin dhjamor që rrethon zemrën , të cilat mund të tregojnë inflamacion të hershëm dhe dëmtim të muskulit të zemrës.
Sipas një studimi të botuar në Journal of the American College of Cardiology, pikërisht këto shenja mund të paralajmërojnë për një rrezik në rritje të arrestit kardiak shumë kohë përpara se sëmundja të zhvillohet klinikisht.
Çfarë zbuluan shkencëtarët?
Sistemi u zhvillua bazuar në të dhëna të anonimizuara nga dhjetëra mijëra pacientë në Angli që iu nënshtruan skanimeve CT të zemrës midis viteve 2007 dhe 2022. Qendra NIHR e Oksfordit deklaron se bëhet fjalë për më shumë se 72,000 pacientë, dhe Fondacioni Britanik i Zemrës përmend më shumë se 59,000 njerëz në përmbledhjen e tij, gjë që tregon se grupe të dhënash të ndryshme janë përdorur në faza të ndryshme të zhvillimit dhe validimit të mjetit.
Rezultatet treguan se pacientët e identifikuar nga mjeti si me rrezik të lartë kishin rreth 20 herë më shumë gjasa të zhvillonin pamjaftueshmëri kardiake sesa ata me rrezikun më të ulët. Në atë grup, rreziku i zhvillimit të sëmundjes brenda pesë viteve ishte rreth një në katër, dhe modeli parashikoi rezultatet me saktësi 86 përqind.Arresti kardiak ndodh kur zemra nuk mund të pompojë më gjak në mënyrë efikase në trup. Fondacioni Britanik i Zemrës thotë se më shumë se një milion njerëz në Mbretërinë e Bashkuar jetojnë me këtë gjendje dhe diagnoza e hershme konsiderohet thelbësore pasi lejon trajtim më të hershëm dhe menaxhim më të mirë të sëmundjes.
Ekspertët paralajmërojnë se pamjaftueshmëria kardiake shpesh zbulohet shumë vonë, ndonjëherë vetëm kur pacienti përfundon në spital. Drejtoresha klinike e Fondacionit Britanik të Zemrës, Sonja Babu-Narajan, tha se diagnoza e vonë mund të nënkuptojë që muskuli i zemrës është dëmtuar seriozisht, ndërsa identifikimi më i hershëm i pacientëve me rrezik të lartë do të hapte hapësirë që mjekët të monitoronin më nga afër dhe të ndërhynin më shpejt.
Hapi tjetër është zbatimi në praktikën e përditshme.
Udhëheqësi i hulumtimit, Profesor Haralambos Antoniades, deklaroi se metoda mund të llogarisë rrezikun absolut për secilin pacient pa pasur nevojë për ndërhyrje shtesë njerëzore dhe se ekipi tani po punon për zbatimin e mjetit në çdo skanim CT të kraharorit, pavarësisht nga arsyeja e skanimit.
Qëllimi është që mjekët t’i përdorin këto të dhëna për të marrë vendime më të sakta për trajtimin dhe për të monitoruar më intensivisht ata që janë në rrezik më të lartë.
Studiuesit shpresojnë që kjo qasje të mund të zbatohet më gjerësisht në të gjithë NHS-në në të ardhmen, gjë që ata vlerësojnë se mund të zvogëlojë presionin mbi spitalet dhe t’i ndihmojë pacientët të jetojnë më gjatë dhe me shëndet më të mirë.
Për momentin, është një përparim premtues në diagnostikim, por jo një mjet që është bërë tashmë një standard në praktikën e përditshme klinike.
Shërbimi Shëndetësor Kombëtar i Mbretërisë së Bashkuar (NHS) deklaron se simptomat e pamjaftueshmërisë kardiake mund të përfshijnë gulçim pas aktivitetit fizik ose edhe në qetësi, lodhje, marramendje, si dhe ënjtje të kyçeve të këmbëve dhe këmbëve.
Disa gjithashtu përjetojnë një kollë të vazhdueshme ose rrahje të shpejta të zemrës, dhe simptomat shpesh zhvillohen gradualisht, gjatë javëve ose muajve.
