Çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm të enjten, me Brent-in që kaloi në 105 dollarë për fuçi për herë të parë që nga maji, ndërsa investitorët po përgatiten për një goditje më të gjatë ndaj furnizimeve globale si pasojë e luftës me Iranin.
Çmimi i naftës është rikthyer këtë javë mbi nivelin psikologjik prej 100 dollarësh për fuçi, ndërsa luftimet në Ngushticën e Hormuzit dhe Detin e Kuq janë intensifikuar.
SHBA-ja dhe Irani kanë shkëmbyer sulme, ndërsa rebelët Houthi, të mbështetur nga Teherani, kanë sulmuar Arabinë Saudite dhe kanë rritur tensionet në Ngushticën Bab al-Mandab.
Brent-i, standardi global i naftës, dhe nafta amerikane u rritën me më shumë se 4 për qind gjatë së enjtes, përpara se të tërhiqeshin lehtë, transmeton Telegrafi.
Nafta amerikane arriti gjithashtu në 100 dollarë për fuçi për herë të parë që nga maji, përpara se të zbriste pak dhe të tregtohej rreth 99 dollarëve.
Rikthimi i konfliktit ka shtuar shqetësimet për ndërprerje të mëtejshme të furnizimeve globale me naftë, veçanërisht për rrjedhën e naftës bruto përmes Ngushticës së Hormuzit.
“Rritja e sulmeve në Ngushticën e Hormuzit dhe nga Houthit kundër Arabisë Saudite sugjeron se Irani dhe aleatët e tij po përpiqen të rimarrin iniciativën në luftë”, tha Jason Tuvey, zëvendëskryeekonomist për tregjet në zhvillim në Capital Economics.
Sipas tij, zhvillimet mund të vonojnë rimëkëmbjen e prodhimit të naftës në Gjirin Persik dhe të rrisin rrezikun që çmimet globale të energjisë të shkojnë edhe më lart gjatë javëve të ardhshme.
Për herë të parë që nga fillimi i luftës, S&P Global Energy deklaroi të enjten se nuk pret që prodhimi i naftës në Lindjen e Mesme të rikthehet në nivelet e para luftës deri në fund të vitit të ardhshëm.
Kompania nuk supozon më se lufta do të përfundojë në mënyrë të përcaktuar dhe as që Ngushtica e Hormuzit do të rikthehet në normalitet deri në fund të vitit 2027.
S&P pret tashmë që çmimet e naftës të mbeten të larta gjatë vitit të ardhshëm, në një interval prej 80 deri në 100 dollarë për fuçi.
Deklaratat e tregjeve bien ndesh me optimizmin e presidentit amerikan Donald Trump, i cili të mërkurën në mbrëmje premtoi një rikthim të shpejtë të energjisë së lirë.
“Çmimet, menjëherë pas këtyre zgjedhjeve shumë të rëndësishme më 3 nëntor, do të bien ndjeshëm. Lufta do të përfundojë shumë shpejt pas zgjedhjeve”, deklaroi Trump.
Megjithatë, Jim Burkhard, drejtues global i kërkimit për naftën bruto në S&P Global Energy, tha se tregu nuk po i rikthehet qetësisë.
“Tregu po përshtatet me një normalitet të ri, të përcaktuar nga një konflikt i pazgjidhur dhe rreziku i vazhdueshëm detar”, tha Burkhard.
Rritja e çmimeve të naftës ka shtuar gjithashtu shqetësimet për inflacionin dhe rritjen e normave të interesit nga bankat qendrore, duke shkaktuar lëkundje në tregjet e obligacioneve dhe aksioneve.
Shitjet në tregun e obligacioneve u përshpejtuan të enjten, ndërsa yield-i i obligacionit 10-vjeçar të Thesarit amerikan u rrit me 9 pikë bazë, duke arritur në 4.93 për qind – niveli më i lartë që nga tetori 2023.
Yield-et u rritën pavarësisht se Departamenti amerikan i Thesarit njoftoi të mërkurën se do të blinte deri në 6 miliardë dollarë obligacione gjatë së enjtes, një masë që teorikisht mund të lehtësonte presionin mbi yield-et.
Megjithatë, disa investitorë nuk u bindën nga përmasat e këtij programi, ndërsa të tjerë argumentojnë se blerjet nga qeveria nuk janë të mjaftueshme për të ndryshuar trajektoren e yield-eve.
Ato janë rritur ndjeshëm këtë vit për shkak të shqetësimeve mbi çmimet më të larta të energjisë dhe rritjen e normave të interesit nga bankat qendrore.
“Thesari, në mënyrë figurative, po qëllon një elefant me një pushkë të vogël”, tha Mike O’Rourke, kryestrateg i tregjeve në JonesTrading, duke nënvizuar se masa e qeverisë konsiderohet e pamjaftueshme për të frenuar presionin në tregun e obligacioneve.
