Viruset që qëndrojnë në trup për vite me radhë, përfshirë virusin Epstein-Barr, citomegalovirusin (CMV) dhe viruset herpes, janë jashtëzakonisht të zakonshëm.
Te shumë njerëz, ato nuk shkaktojnë simptoma dhe duken të padëmshëm. Por dëshmitë në rritje sugjerojnë se, kur këto viruse të fjetura bëhen sërish aktive, ato mund të luajnë një rol në sëmundjet autoimune dhe në gjendje të tjera shëndetësore afatgjata.
Tani, studiuesit në Boston Children’s Hospital dhe institucionet bashkëpunuese kanë zbuluar se COVID-19 mund të riaktivizojë disa viruse të fjetura te pacientët e shtruar në spital. Gjetjet vijnë nga një studim i ri i botuar në Nature, ku morën pjesë 15 institucione të kërkimit biomjekësor në të gjithë Shtetet e Bashkuara. Rezultatet ofrojnë njohuri të reja mbi viruset që vazhdojnë të qëndrojnë në trup dhe mund të ndihmojnë përfundimisht në orientimin e strategjive për parandalimin ose trajtimin e riaktivizimit të tyre.
Ndjekja e viruseve të fshehura gjatë COVID-19
Mjeku-shkencëtar Ofer Levy, MD, PhD, drejtor i Precision Vaccines Program (PVP) në Boston Children’s, shërbeu si hetues kryesor i qendrës për kërkimin e financuar nga National Institutes of Health (NIH).
Studimi ndoqi 1,154 pacientë në 20 spitale amerikane të kërkimit biomjekësor dhe u hartua për të identifikuar biomarkerët e lidhur me ashpërsinë e COVID-19 dhe rezultatet shëndetësore të pacientëve. Studiuesit përdorën sekuencimin gjenomik për të kërkuar shenja se viruset e fjetura ishin bërë sërish aktive. Infeksionet virale që prej kohësh janë larguar nga gjendja aktive ndonjëherë mund të rishfaqen kur trupi është nën stres.
“Ky është studimi më i madh dhe më gjithëpërfshirës i biomarkerëve të COVID-19, në të cilin ndoqëm më shumë se një mijë pacientë, mblodhëm më shumë se 200,000 mostra dhe krijuam më shumë se 1 miliard pika të dhënash gjatë një viti për këtë burim publik”, thotë Joann Diray Arce, PhD, e cila drejton PVP-Data Management and Analysis Core dhe është drejtuesja e Clinical and Data Coordinating Center të studimit.
11 viruse u riaktivizuan pas shtrimit në spital
Brenda 40 ditëve të para pas shtrimit të pacientëve në spital, studiuesit identifikuan 11 viruse të riaktivizuara. Ndër viruset e zbuluara më shpesh ishin Epstein-Barr, herpes simplex 1, citomegalovirusi dhe viruset Anelloviridae.
Një gjetje ra veçanërisht në sy. Riaktivizimi i Anelloviridae, një familje virusesh pak e kuptuar që zakonisht mbetet latente te rreth 90 për qind e popullsisë, tregoi një lidhje të fortë me paaftësinë fizike afatgjatë dhe COVID-in e gjatë.
“Lidhja me COVID-in e gjatë është një gjetje interesante, pasi miliona njerëz në mbarë botën vuajnë nga kjo gjendje kronike”, thotë Levy. “Të kemi njohuri të reja mbi lidhjet molekulare dhe virale me COVID-in e gjatë mund të na tregojë rrugën drejt një kuptimi më të mirë dhe, përfundimisht, drejt diagnostikimit dhe trajtimeve më të mira.”
Inflamacioni mund të shkaktojë riaktivizimin e viruseve
Analiza e mostrave të gjakut zbuloi gjithashtu një model të papritur që përfshinte virusin Epstein-Barr dhe citomegalovirusin. Në vend që të dukej se riaktivizoheshin për shkak të dobësimit të sistemit imunitar, këto viruse dukej se bëheshin aktive si përgjigje ndaj inflamacionit.
Studiuesit thonë se kjo gjetje tregon për një mekanizëm befasues dhe sfidon idenë mbizotëruese se riaktivizimi kronik i viruseve ndodh kryesisht për shkak të imunosupresionit. Rezultatet tregojnë se viruset e fjetura mund të riaktivizohen shpesh te njerëzit që duket se kanë sisteme imunitare funksionale gjatë sëmundjeve të rënda, veçanërisht kur inflamacioni sistemik është i rritur.
“Edhe pse shumë njerëz nuk e konsiderojnë më COVID-in si një problem, deri në 50,000 amerikanë vdiqën nga COVID-i gjatë sezonit respirator 2025–2026 dhe disa vlerësime sugjerojnë se mbi 10 milionë të rritur në SHBA vuajnë nga COVID-i i gjatë”, thotë Levy. “Ne duhet t’i ndihmojmë këta pacientë të shërohen me rezultatet më të mira të mundshme.” Ai shton: “Për më tepër, herët a vonë mund të ketë një tjetër pandemi të shkaktuar nga koronavirusi, që do të thotë se duhet të nxjerrim të gjitha mësimet e mundshme nga COVID-19 për të qenë më të përgatitur.”/ScienceDaily
