Një protestë qytetare po zhvillohet aktualisht në disa qytete të Shqipërisë, e drejtuar kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama.
Mijëra qytetarë janë mbledhur për të shprehur pakënaqësitë e tyre dhe për të kërkuar ndryshime në drejtimin politik të vendit, përfshirë edhe thirrje për dorëheqjen e kreut të qeverisë.
Fillimisht, protesta nisi si reagim ndaj projektit të planifikuar në zonën e Zvërnecit, i cili ka ngjallur debat dhe kundërshtime nga banorë dhe aktivistë. Megjithatë, me kalimin e kohës, tubimi ka marrë një karakter më të gjerë, duke u shndërruar në një lëvizje proteste me kërkesa më të përgjithshme ndaj qeverisjes aktuale.
Pjesëmarrësit shprehen të pakënaqur me disa politika qeveritare dhe mënyrën e menaxhimit të çështjeve publike, ndërsa theksojnë nevojën për një qasje të re politike dhe më të hapur ndaj qytetarëve. Protesta po vijon në formë paqësore, ndërsa autoritetet nuk kanë dhënë ende një reagim të detajuar lidhur me zhvillimet e fundit.
E në lidhje me këtë temë në një prononcim për “Bota sot”, ka folur eksperti austriak, Gunther Fehlinger.
Eksperti austriak thotë se protestat në Shqipëri nuk lidhen më vetëm me një projekt të veçantë, por pasqyrojnë pakënaqësi të akumuluara prej vitesh ndaj qeverisjes së Edi Ramës.
Sipas tij, qytetarët kanë humbur besimin për shkak të korrupsionit, rritjes së kostos së jetesës dhe dobësisë së institucioneve, ndaj ai sugjeron se vendi ka nevojë për një fazë të re politike përmes zgjedhjeve të lira dhe ndryshimit të drejtimit.
“Protestat në Shqipëri nuk kanë të bëjnë më me një projekt të vetëm në Zvërnec. Ato pasqyrojnë vite të tëra frustrimi të akumuluar me qeverisjen e Kryeministrit Edi Rama. Shumë shqiptarë besojnë se korrupsioni, kostoja në rritje e jetesës, emigrimi i të rinjve, institucionet e dobëta dhe përqendrimi i pushtetit politik nuk janë adresuar në mënyrë adekuate. Shkalla e demonstratave sugjeron se një pjesë e konsiderueshme e shoqërisë ka humbur besimin tek qeveria.
Sipas mendimit tim, Edi Rama duhet të japë dorëheqjen dhe të lejojë që Shqipëria të hyjë në një kapitull të ri demokratik përmes zgjedhjeve të lira dhe të ndershme. Asnjë udhëheqës nuk është i domosdoshëm. Demokracia kërkon llogaridhënie dhe kur një qeveri humbet besimin e një pjese të konsiderueshme të qytetarëve të saj, kërkimi i legjitimitetit të rinovuar nga populli është veprimi i përgjegjshëm.
Problemi i besueshmërisë përforcohet nga fakti se disa nga bashkëpunëtorët më të ngushtë politikë të Ramës janë përballur me akuza dhe procedura gjyqësore serioze. Ish-Ministri i Brendshëm Saimir Tahiri u dënua në një çështje të madhe. Ish-Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Financave Arben Ahmetaj kërkohet nga drejtësia shqiptare për akuza për korrupsion dhe mbetet jashtë vendit. Kryetari i Bashkisë së Tiranës Erion Veliaj, një nga aleatët më të ngushtë të Ramës dhe i konsideruar prej kohësh si një pasardhës i mundshëm, është bërë subjekt i hetimeve të mëdha gjyqësore. Ish-zëvendëskryeministrja dhe ministrja e Infrastrukturës, Belinda Balluku, është përballur vazhdimisht me kritika dhe akuza në lidhje me prokurimin publik dhe projektet e mëdha. Së bashku, këto raste kanë forcuar perceptimin midis shumë shqiptarëve se korrupsioni ka arritur nivelet më të larta të pushtetit”, u shpreh ai.
Duke vazhduar bisedën Fehlinger shton se, nëse Shqipëria synon anëtarësimin në BE deri në vitin 2029, duhet të tregojë se sundimi i ligjit funksionon realisht, duke përmendur si shembull “momentin Sanader” në Kroaci, ku edhe figurat e larta politike u vunë përballë drejtësisë.
Ai nënvizon se vendi ka nevojë për reforma të thella, investime të ndershme dhe transparencë të plotë, në mënyrë që të rikthehet besimi publik dhe të shmangen praktikat e favorizimeve politike.
“Nëse Shqipëria dëshiron vërtet të bashkohet me Bashkimin Evropian deri në vitin 2029, ajo ka nevojë për “momentin e saj Sanader”. Kroacia demonstroi përmes ndjekjes penale dhe dënimit të ish-kryeministrit Ivo Sanader se edhe politikanët më të fuqishëm mund të mbahen përgjegjës. Kjo dërgoi një mesazh të fuqishëm se sundimi i ligjit ka më shumë rëndësi sesa lidhjet politike. Shqipëria duhet të provojë se askush nuk është mbi ligjin dhe se reforma gjyqësore është e vërtetë, e pavarur dhe e pakthyeshme.
Në të njëjtën kohë, Shqipëria duhet të mirëpresë ngrohtësisht investimet amerikane dhe evropiane. Vendi ka nevojë për më shumë vende pune, më shumë prosperitet dhe më shumë mundësi për brezin e saj të ri. Investimet në turizëm, energji, infrastrukturë dhe inovacion duhet të inkurajohen. Megjithatë, investimet duhet të bazohen në transparencë, konkurrencë të ndershme dhe sundim të ligjit – jo në favorizim politik, akses të privilegjuar ose lidhje me ndonjë dinasti politike, qoftë ajo shqiptare, amerikane apo evropiane.
Kontradiktat rreth projekteve të lidhura politikisht kanë dëmtuar besimin publik. Shqipëria nuk mund ta ndërtojë të ardhmen e saj evropiane përmes marrëveshjeve të errëta të negociuara pas dyerve të mbyllura. Çdo projekt i madh investimi duhet të përmbushë standardet më të larta të transparencës, mbrojtjes së mjedisit dhe llogaridhënies publike”, shpjegoi eksperti austriak.
Eksperti vlerëson se Mali i Zi mund të shërbejë si model për Shqipërinë, pasi ka arritur të tërheqë investime të huaja dhe të zhvillojë turizmin pa u përballur me nivele të ngjashme skandalesh politike.
Ai thekson se Shqipëria duhet të kombinojë investimet me integritet institucional, duke garantuar transparencë, sundim të ligjit dhe një klimë të qëndrueshme zhvillimi evropian.
“Mali i Zi ofron një mësim të rëndësishëm. Gjatë dy dekadave të fundit, pavarësisht sfidave të veta, Mali i Zi ka tërhequr me sukses investime të konsiderueshme të huaja që ndihmuan në transformimin e sektorit të turizmit dhe modernizimin e ekonomisë së saj, pa skandale të kësaj madhësie që dominojnë peizazhin politik. Shqipëria duhet të ndjekë aspektet pozitive të këtij modeli: duke mirëpritur investitorët nga vendet demokratike, duke garantuar trajtim të barabartë, siguri ligjore dhe institucione të pavarura.
Bregdeti madhështor i Shqipërisë është një nga thesaret e saj më të mëdha kombëtare. Zhvillimi duhet të respektojë mjedisin bregdetar të ndjeshëm të vendit dhe trashëgiminë natyrore. Projektet e turizmit dhe energjisë duhet të jenë të qëndrueshme dhe të përgjegjshme ndaj mjedisit, të hartuara për prosperitet afatgjatë dhe jo për përfitime politike afatshkurtra.
Zgjedhja për Shqipërinë nuk është midis investimit dhe integritetit. Ajo duhet t’i ketë të dyja. Shqipëria meriton ripërtëritje demokratike, qeverisje të pastër, standarde të vërteta evropiane dhe një klimë të fortë investimesh. Mesazhi që vjen gjithnjë e më shumë nga rrugët është i qartë: po integrimit evropian, po investimeve amerikane dhe evropiane, po rritjes dhe vendeve të punës – por jo korrupsionit, favorizimit, dinastive politike dhe keqpërdorimit të pushtetit publik.
Është koha që Edi Rama të tërhiqet dhe t’i lejojë Shqipërisë të ecë përpara drejt një të ardhmeje më të pastër, më të përgjegjshme dhe vërtet evropiane”, përfundoi eksperti austriak Gunther Fehlinger për “Bota sot”.
