Simptomat kryesore të arrestit kardiak tek burrat dhe gratë janë të ndryshme, dhe ato mund të shfaqen edhe një ditë më parë.
Një nga arsyet për një shkallë kaq të lartë vdekshmërie është bindja e përhapur se arresti kardiak ndodh krejtësisht pa paralajmërim. Megjithatë, hulumtimet tregojnë se simptomat karakteristike mund të shfaqen para arrestit kardiak dhe njohja e tyre mund të rrisë ndjeshëm shanset e mbijetesës.
Tek burrat, simptoma kryesore që i paraprin arrestit kardiak është fillimi i menjëhershëm i dhimbjes në gjoks. Megjithatë, tek gratë, shenja më e zakonshme është vështirësia e papritur në frymëmarrje, pra mungesa e ajrit.
Këto simptoma mund të shfaqen deri në 24 orë para arrestit të papritur kardiak, sipas një studimi të botuar në vitin 2023 në revistën Lancet Digital Health.
“Deri në 50 përqind e burrave dhe grave raportojnë këto simptoma paralajmëruese para arrestit kardiak”, tha për The Healthy autori i studimit Sumeet Chugh, MD, drejtor mjekësor i Qendrës për Çrregullime të Ritmit të Zemrës në Departamentin e Kardiologjisë .
Çfarë është arresti kardiak?
Arresti kardiak ndodh kur zemra ndalon papritur pompimin e gjakut. Ndodh për shkak të llojeve të caktuara të aritmive, pra çrregullimeve të ritmit të zemrës, të cilat e pengojnë zemrën të pompojë gjak nëpër trup normalisht.Shenja e parë e dukshme e arrestit kardiak është shpesh humbja e vetëdijes. Pas kësaj, me çdo minutë që kalon pa ndihmë, rreziku i vdekjes rritet ndjeshëm. Shumica e njerëzve nuk do të mbijetojnë brenda 10 minutash, raporton Danas.rs.
Megjithatë, njohja e shenjave të hershme paralajmëruese mund të rrisë ndjeshëm shanset e mbijetesës.
Kushtojini vëmendje shenjave paralajmëruese
Dr. Chugh dhe kolegët e tij kryen kërkime në Qarkun Ventura, Kaliforni, dhe në Portland, Oregon. Ata analizuan simptomat individuale, si dhe kombinimet e simptomave që ndodhën para arrestit të papritur kardiak, dhe më pas i krahasuan ato me simptomat e njerëzve që gjithashtu kërkuan ndihmë mjekësore urgjente, por nuk përjetuan arrest kardiak.Në Kaliforni, gjysma e 823 personave që përjetuan arrest të papritur kardiak, të parë nga kalimtarë të rastësishëm ose personel mjekësor i urgjencës, kishin të paktën një simptomë karakteristike në 24 orët e mëparshme. Hulumtimet e kryera në Oregon treguan rezultate të ngjashme.
“Shumica e njerëzve thjesht i injorojnë këto simptoma, por telefonimi i urgjencës 911 mund të shpëtojë një jetë”, thotë Dr. Chugh, duke shtuar se vetëm 20 përqind e njerëzve që kishin këto simptoma para një arresti kardiak telefonuan 911, por shanset e tyre për mbijetesë ishin gjashtë herë më të larta se 80 përqind e atyre që nuk i kishin.
Përgjigja e shpejtë është çelësi.
Siç thekson ai, simptomat paralajmëruese janë të rëndësishme, por jo çdo dhimbje gjoksi ose ndjesi gulçimi është shenjë e arrestit kardiak.
“Ne duhet të marrim në konsideratë faktorë të tjerë së bashku me simptomat paralajmëruese për t’i ndihmuar njerëzit të kuptojnë nëse mund të jenë duke përjetuar arrest kardiak dhe kanë nevojë për kujdes urgjent”, thotë ai, duke shtuar se faktorët që mund të rrisin rrezikun përfshijnë tensionin e lartë të gjakut, diabetin dhe sëmundje të tjera para-ekzistuese.Nëse përjetoni dhimbje të papritur në gjoks ose vështirësi në frymëmarrje, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore, veçanërisht nëse jeni diagnostikuar tashmë me sëmundje të zemrës.
“Ringjallja kardiopulmonare (CPR) nga kalimtarët e rastësishëm mund të shpëtojë një jetë”, thekson ai, duke shtuar se publiku duhet të mësohet se si të kryejë CPR dhe si të gjejë e përdorë një defibrilator të jashtëm automatik (AED).
Reagimi i shpejtë ishte një nga arsyet pse, ndër të tjera, djali i basketbollistit LeBron James, Bronny James dhe lojtarit të NFL-së, Damar Hamlin, i mbijetoi një arresti kardiak.
Njohja e shenjave të hershme paralajmëruese mund të shpëtojë jetë, thotë Deepak L. Bhatt, drejtor i Qendrës së Zemrës Mount Sinai në Nju Jork.
“Mund të ekzistojë një keqkuptim se arresti i papritur kardiak nuk ka kurrë simptoma, por një numër rastesh kanë simptoma paralajmëruese, të cilat i tregon ky studim”, thotë ai, duke shtuar se në ato raste, telefonimi i urgjencës 911 sapo shfaqen simptoma, të tilla si dhimbja në gjoks, në vend që të presësh, mund të shpëtojë një jetë.
