Më shumë se 10 milionë vjet më parë, Amerika e Jugut ishte shtëpia e një ekosistemi të mbushur me kafshë gjigante dhe grabitqarë të fuqishëm.
Gjatë Miocenit, një periudhë gjeologjike që zgjati për miliona vjet, një liqen i madh mbulonte një pjesë të konsiderueshme të kontinentit. Ujërat e tij mbështesnin breshka gjigante dhe krokodilë, ndërsa një koleksion i jashtëzakonshëm gjuetarësh endej përgjatë brigjeve përreth.
Këta grabitqarë përfshinin anakonda, gjitarë me dhëmbë si shpata, “zogj terrori” pa aftësi fluturimi dhe sebekidë, një grup të afërmish tokësorë të krokodilëve. Pavarësisht kësaj konkurrence të fortë, kërkimet e reja tregojnë se krokodilët zinin një vend veçanërisht të rëndësishëm në ekosistem dhe ishin grupi më i rëndësishëm i grabitqarëve në rajon.
“Kishte aq shumë pre në dispozicion, saqë grabitqarët gjitarë nuk do të kishin mundur ta konsumonin të gjithën”, thotë Oscar Wilson, studiues postdoktoral në Universitetin e Helsinkit.
“Studimi ynë i ri tregon se krokodilët, në veçanti, ishin grabitqarët më të rëndësishëm të rajonit, sidomos kur bëhej fjalë për gjuetinë e presë së madhe.”
Një ekosistem i humbur i mbushur me pre gjigante
Brigjet e liqenit mbështesnin një larmi të jashtëzakonshme barngrënësish. Përtacët gjigantë tokësorë jetonin së bashku me gliptodontët, të afërm me trup të fuqishëm të armadilëve, si edhe me disa grupe thundrakësh. Thundrakët janë gjitarë me thundra, megjithëse shumë forma të zhdukura të Amerikës së Jugut dukeshin shumë ndryshe nga kafshët e njohura si kuajt dhe drerët.
Midis tyre ishin astrapoterët (“kafshët e rrufesë”) dhe toksodontidët. Disa prej këtyre thundrakëve të lashtë arrinin përmasa të jashtëzakonshme dhe mund të peshonin shumë më tepër se një ton metrik.
Kjo bollëk i presë së madhe ndihmoi në mbështetjen e grabitqarëve që ishin po aq mbresëlënës për nga përmasat.
Krokodili gjigant në majë
Grabitqari më i madh i njohur në këtë ekosistem ishte Purussaurus neivensis, një krokodil gjigant i afërt me kajmanët e sotëm. Ai arrinte rreth shtatë metra në gjatësi dhe peshonte afërsisht 1.800 kilogramë.
Përmasat e tij të jashtëzakonshme e vendosnin pranë majës së zinxhirit ushqimor, ku mund të ketë bërë më shumë sesa thjesht të gjuante kafshë të veçanta. Studimi i ri sugjeron se Purussaurus mund të ketë qenë mjaftueshëm ndikues si grabitqar sa të ndikonte në madhësinë e popullatave të barngrënësve në të gjithë ekosistemin.
Kjo mundësi u jep studiuesve një vështrim se sa të fuqishëm mund të kenë qenë krokodilët gjigantë në formësimin e komuniteteve tropikale të lashta, në vend që thjesht të jetonin përkrah grabitqarëve të tjerë të mëdhenj.
Gjurmët fosile të kafshimeve zbulojnë grabitqarët e lashtë
Për të përcaktuar se cilat kafshë po sulmonin në të vërtetë prenë, studiuesit ekzaminuan fosile të ruajtura në koleksionet muzeale. Dëshmitë vijnë nga gjurmët e kafshimeve dhe dhëmbëve të lëna në mbetjet e fosilizuara të barngrënësve.
Këto gjurmë janë veçanërisht të vlefshme sepse ofrojnë të vetmen dëshmi të drejtpërdrejtë të ndërveprimeve midis grabitqarëve dhe presë së tyre. Në vend që të mbështeten vetëm te përmasat, anatomia ose aftësitë e supozuara të gjuetisë së kafshëve të zhdukura, studiuesit mund të përdorin gjurmët e lëna në kocka për të identifikuar shenja të ushqyerjes ose sulmeve reale.
Fosilet e analizuara në studim datonin nga 10,5 milionë deri në 16 milionë vjet më parë.
“Shpeshtësia e gjurmëve që ka të ngjarë të jenë bërë nga Purussaurus sugjeron se ai ishte një grabitqar i rëndësishëm në këto ekosisteme tropikale”, komenton Wilson./ScienceDaily
