Aktakuza ndaj Fatmir Shehollit ka rikthyer emrin e Milaim Zekës në një histori ku përmenden BIA serbe, materiale komprometuese, pagesa për publikim dhe tentativa të pretenduara për ndikim në opinionin publik para zgjedhjeve. Zeka nuk është i akuzuar në këtë rast, por mënyra se si emri i tij shfaqet në dosje hap pyetje serioze jo vetëm për të, por edhe për mediat që prej vitesh i japin hapësirë për të akuzuar dhe etiketuar të tjerët.
Aktakuza e Prokurorisë Speciale ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh ka nxjerrë në sipërfaqe një seri komunikimesh dhe veprimesh që, sipas Prokurorisë, lidhen me interesat e BIA-s serbe.
Në një pjesë të rëndësishme të kësaj dosjeje përmendet edhe gazetari Milaim Zeka.
Sipas materialeve të publikuara nga mediat, Prokuroria pretendon se Sheholli kishte marrë materiale në koordinim me zyrtarin e BIA-s, Bojan Dimiq, dhe se një pjesë e tyre më pas kishte përfunduar te Milaim Zeka për publikim në emisionin “Pa Rrotulla”.
Zeka nuk është i akuzuar në këtë procedurë dhe nga materialet e bëra publike deri më tani nuk rezulton se Prokuroria pretendon se ai e dinte se materialet vinin nga BIA.
Megjithatë, ajo që del nga aktakuza është mjaft serioze për të kërkuar analizë të veçantë.
Nga BIA te “Pa Rrotulla”
Sipas aktakuzës, një pjesë e materialeve synonte komprometimin e ministrit Nenad Rashiq dhe bashkëpunëtorëve të tij para zgjedhjeve lokale të vitit 2025.
Prokuroria pretendon se Sheholli po vepronte në koordinim me zyrtarin e BIA-s, Bojan Dimiq, ndërsa materialet më pas iu përcollën Milaim Zekës.
Në fund të shtatorit 2025, në “Pa Rrotulla” ishte paralajmëruar publikimi i materialeve.
Kështu, sipas versionit të Prokurorisë, krijohet një zinxhir që nuk mund të shpërfillet:
BIA – Sheholli – materiale – Milaim Zeka – publikim.
Nëse ky version vërtetohet në gjykatë, problemi është shumë më i madh se raporti mes dy individëve.
Bëhet fjalë për mundësinë që materiale të prodhuara, orientuara apo të shpërndara nga një shërbim inteligjent i një shteti që vazhdon ta trajtojë Kosovën si armike, të depërtojnë në hapësirën mediatike kosovare dhe shqiptare.
“2 mijë euro për publikim”
Një nga pjesët më të ndjeshme të dosjes lidhet me paratë.
Sipas aktakuzës së cituar nga mediat, Milaim Zeka ka deklaruar gjatë hetimeve se, sipas asaj që i kishte thënë Fatmir Sheholli, “GIZ-i gjerman” kishte ndarë 2 mijë euro për publikim.
Nga kjo shumë, sipas deklaratës së tij, Zeka kishte marrë 1 mijë euro, ndërsa pjesën tjetër do ta merrte pas publikimit.
Pas publikimit të aktakuzës, Zeka dha një shpjegim tjetër publik: tha se 1 mijë eurot ishin marrë për përkthimin e materialeve nga serbishtja dhe se më pas ia kishte kthyer Shehollit.
Këtu lind një kundërthënie e drejtpërdrejtë:
A ishin paratë për publikim apo për përkthim?
Nëse versioni i parë është i saktë, atëherë bëhet fjalë për pagesë të lidhur me publikimin e materialeve.
Nëse versioni i dytë është i saktë, atëherë mbetet për t’u sqaruar pse në deklaratën e cituar në aktakuzë përmendet shprehimisht “publikimi”.
Kjo nuk është çështje interpretimi politik.
Është një mospërputhje që del nga deklarimet e bëra publike.
A u verifikua ndonjëherë “GIZ-i”?
Edhe një element tjetër kërkon vëmendje.
Sipas materialeve të bëra publike, Sheholli ia kishte paraqitur Zekës materialet sikur të vinin nga një burim i lidhur me GIZ-in gjerman.
Nëse Zeka e besonte këtë version, lind pyetja profesionale:
A ishte verifikuar ndonjëherë origjina e materialeve?
A ishte kontaktuar GIZ-i?
A ishte verifikuar nëse kjo organizatë kishte ndonjë lidhje me materialet ose me pagesën e pretenduar prej 2 mijë eurosh?
Në gazetari, burimi i një materiali komprometues është po aq i rëndësishëm sa vetë përmbajtja.
Kur këto materiale publikohen në prag të zgjedhjeve, standardi i verifikimit duhet të jetë edhe më i lartë.
“Ai shoku” që kërkonte publikimin më të shpejtë
Aktakuza përmban edhe një komunikim ku Sheholli i përcjell Zekës kërkesën e një personi tjetër që materialet të publikoheshin më shpejt.
Sipas versionit të Prokurorisë, ky person ishte Bojan Dimiq.
Nga komunikimet e publikuara nuk del se Zeka e dinte domosdoshmërisht se bëhej fjalë për një zyrtar të BIA-s.
Megjithatë, reagimi i tij tregon se ekzistonte një palë e tretë e interesuar për kohën e publikimit.
Kjo ngre një tjetër pyetje:
Kush mendonte Zeka se ishte personi që po kërkonte përshpejtimin e publikimit?
Edhe kjo është një hallkë që meriton sqarim.
Nga “Znaçka” te dosja e sotme
Emri i Milaim Zekës është shoqëruar edhe më herët me polemika publike që lidhen me Serbinë.
Një nga episodet më të njohura ndodhi në vitin 2017, kur Kadri Veseli, atëherë kryetar i Kuvendit dhe më herët drejtues i SHIK-ut, iu drejtua Zekës nga foltorja me fjalët:
“Milaim, ku e ki znaçkën?”
Kuptimi i kësaj fjale nuk u sqarua kurrë plotësisht.
Nuk ka bazë që ajo të paraqitet si provë për ndonjë pseudonim agjenturor apo si dëshmi për bashkëpunim me ndonjë shërbim.
Por episodi u bë edhe më enigmatik kur vetë Zeka, vite më vonë, deklaroi se “e di kush është Znaçka”, duke ia lënë shpjegimin Kadri Veselit.
Nëse “Znaçka” ishte vetëm një stemë apo shenjë patriotike, siç ishte shpjeguar fillimisht, atëherë deklarata e mëvonshme se “e di kush është” e bën historinë më pak të qartë, jo më shumë.
Sot, kur emri i Zekës shfaqet në një dosje ku Prokuroria pretendon se materiale të lidhura me një zyrtar të BIA-s përfunduan për publikim në emisionin e tij, ky episod i vjetër rikthehet në vëmendje.
Jo si provë.
Por si një pyetje që ka mbetur e pambyllur.
Kush ia hap dyert?
Por çështja nuk mbaron te Milaim Zeka.
Madje, ndoshta pyetja më e madhe është tjetërkund.
Për vite me radhë, Zeka ka qenë i pranishëm në studio të mëdha televizive në Kosovë dhe Shqipëri.
Ai ka marrë hapësirë në emisione me audiencë të gjerë, ku jo rrallë ka bërë akuza të rënda ndaj figurave politike, intelektuale, publike dhe kombëtare shqiptare.
Shpesh është përdorur një gjuhë e rëndë.
Shpesh janë hedhur etiketime.
Shpesh njerëz të njohur publikë janë paraqitur si “bashkëpunëtorë të Serbisë”, “spiunë”, “tradhtarë” apo me etiketime të tjera që dëmtojnë rëndë reputacionin e tyre.
Këtu lind një pyetje që mediat nuk mund ta shmangin:
Me çfarë standardi editorial i jepet një personi hapësira për të bërë akuza të tilla?
Kur dikush akuzon publikisht një profesor, shkrimtar, gazetar, politikan apo figurë kombëtare si bashkëpunëtor të Serbisë, a i kërkohet prova?
A i kërkohen dokumente?
A ballafaqohet me personin që akuzon?
A i jepet të akuzuarit e drejta e përgjigjes?
Apo akuza shndërrohet në spektakël televiziv sepse prodhon konflikt, klikime dhe audiencë?
Kjo çështje merr peshë edhe më të madhe sot, kur emri i vetë Zekës shfaqet në një dosje ku Prokuroria përshkruan një rrugë materialesh që, sipas saj, nis te një zyrtar i BIA-s dhe përfundon në emisionin e tij.
Kjo nuk e bën automatikisht Zekën bashkëpunëtor të BIA-s.
Por krijon një paradoks që nuk mund të kalohet në heshtje:
Si mund t’i jepet vazhdimisht hapësirë dikujt për t’i shpallur të tjerët “bashkëpunëtorë të Serbisë”, ndërsa vetë emri i tij shfaqet në një dosje ku Prokuroria përshkruan materiale të lidhura me BIA-n serbe që përfundojnë në emisionin e tij?
Televizioni nuk është vetëm mikrofon
Mediat kanë të drejtë të ftojnë figura kontroverse.
Madje, kjo është pjesë e pluralizmit.
Por pluralizmi nuk do të thotë mungesë standardi.
Një televizion nuk është thjesht një sallë ku dikush hyn dhe thotë çfarë të dojë.
Është institucion që zgjedh kë fton.
Zgjedh sa hapësirë i jep.
Zgjedh çfarë pyetjesh i bën.
Dhe zgjedh nëse një akuzë e rëndë do ta trajtojë si fakt, si opinion apo si pretendim që duhet provuar.
Kjo përgjegjësi bëhet edhe më e madhe kur bëhet fjalë për televizione të mëdha kombëtare, qoftë në Kosovë apo në Shqipëri.
Sepse autoriteti i një figure publike nuk krijohet vetëm nga vetë personi.
Ai prodhohet edhe nga ekranet që e ftojnë vazhdimisht.
Nga moderatorët që e prezantojnë.
Nga panelet që e trajtojnë si burim autoritativ.
Dhe nga përsëritja e vazhdueshme e pranisë së tij.
Prandaj pyetja është:
Kush ia hap dyert?
Sepse në fund, një person mund të kërkojë çdo ditë hapësirë televizive.
Por pa vendimin e redaksisë, pa producentin, pa moderatorin dhe pa drejtuesin e mediumit, ai nuk e merr mikrofonin.
Kush e prodhon autoritetin publik?
Kjo është një çështje që shkon përtej Milaim Zekës.
Në mediat shqiptare është krijuar shpesh një model ku figura që prodhojnë konflikt, akuza dhe spektakël fitojnë më shumë hapësirë se njerëzit që sjellin argument, dokument dhe ekspertizë.
Një deklaratë skandaloze prodhon titull.
Një akuzë e rëndë prodhon klikim.
Një përplasje prodhon audiencë.
Por pas disa vitesh, mediumi duhet të pyesë edhe veten se çfarë autoriteti ka ndihmuar të ndërtojë.
Sepse kur një person shfaqet vazhdimisht në ekran, publiku fillon ta perceptojë jo vetëm si të ftuar, por si dikë që “di”.
Kështu ndërtohet autoriteti.
Dhe nëse ky autoritet përdoret më pas për të dëmtuar reputacionin e të tjerëve pa prova, një pjesë e përgjegjësisë nuk mund të mbetet vetëm te ai që flet.
A mund të përdoret një medium pa e ditur?
Rasti Sheholli ngre edhe një dilemë tjetër shumë serioze.
Një operacion ndikues nuk kërkon domosdoshmërisht që gazetari ose mediumi të jetë bashkëpunëtor i shërbimit që e prodhon informacionin.
Një gazetar mund të përdoret edhe pa e ditur.
Mjafton që burimi real t’i fshihet.
Mjafton që materiali t’i paraqitet si “ekskluziv”.
Mjafton që t’i jepet një narrativë e gatshme.
Dhe mjafton që interesi i palës që e ka prodhuar materialin të përputhet me interesin e mediumit për audiencë dhe sensacion.
Pikërisht këtu fillon përgjegjësia editoriale.
Sepse nëse një material komprometues vjen nga një burim i paqartë dhe përdoret në prag të zgjedhjeve, media duhet të bëjë më shumë se sa ta transmetojë.
Duhet të dijë kush e prodhoi.
Pse u prodhua.
Pse po publikohet pikërisht atëherë.
Dhe kush përfiton prej tij.
Problemi është më i madh se një emër
Në fund, rasti Sheholli nuk duhet reduktuar vetëm te Milaim Zeka.
Nëse pretendimet e Prokurorisë vërtetohen në gjykatë, atëherë Kosova përballet me një problem shumë më të madh: depërtimin e interesave të BIA-s në hapësirën informative, politike dhe mediatike të vendit.
Dhe në një operacion të tillë, hallkat mund të jenë të ndryshme.
Dikush mund ta dijë.
Dikush mund të mos e dijë.
Dikush mund të veprojë për para.
Dikush për ndikim.
Dikush për audiencë.
Por për publikun, rezultati mund të jetë i njëjtë: një narrativë e prodhuar jashtë vendit futet në debatin e brendshëm dhe fillon të trajtohet si informacion vendas.
Kjo është arsyeja pse çdo hallkë duhet analizuar.
Pyetjet që mbeten
Aktakuza ndaj Fatmir Shehollit nuk e akuzon Milaim Zekën për spiunazh.
Kjo duhet thënë qartë.
Por gjithashtu nuk mund të anashkalohet fakti se emri i tij gjendet në një prej pjesëve më të rëndësishme të dosjes.
Prandaj mbeten disa pyetje të drejtpërdrejta:
Pse në deklaratën e cituar në aktakuzë flitet për 2 mijë euro “për publikim”, ndërsa më pas 1 mijë eurot u shpjeguan si para për përkthim?
A u verifikua ndonjëherë se materialet kishin lidhje me GIZ-in?
Kush ishte, sipas dijenisë së Zekës, “ai shoku” që kërkonte publikimin më të shpejtë?
Si përfunduan materiale që Prokuroria i lidh me një zyrtar të BIA-s në një emision televiziv në Kosovë?
Dhe, përtej Milaim Zekës:
Pse figura që bëjnë akuza të rënda pa prova marrin kaq shumë hapësirë në televizionet më të mëdha shqiptare?
Kush ua ndërton autoritetin publik?
Kush ua hap dyert?
Sepse liria e fjalës është themel i gazetarisë.
Por liria e fjalës nuk e përjashton përgjegjësinë editoriale.
Dhe kur në mes janë BIA, materiale komprometuese, para, zgjedhje dhe reputacioni i njerëzve, mikrofoni nuk mund të jetë pa përgjegjësi.
