Sipërfaqja e Marsit ka sjellë një tjetër enigmë për shkencëtarët. NASA ka zbuluar një seri vrimash të pazakonta në shkëmbinjtë e Planetit të Kuq, por deri tani studiuesit nuk kanë arritur të përcaktojnë se çfarë i ka krijuar ato.
Strukturat misterioze u vunë re nga roveri Curiosity, teksa po ngjitej ngadalë nëpër Valle Grande, një luginë e gjerë që përshkon malin Sharp në Mars, transmeton Telegrafi.
Vrimat e vogla nuk janë të pazakonta në një planet që për miliarda vjet është goditur nga meteorë. Megjithatë, këto formacione kanë habitur shkencëtarët, pasi dallojnë dukshëm nga vrimat e tjera të vërejtura më parë në sipërfaqen marsiane.
Ato janë të gjera, të cekëta dhe, sipas studiuesve, ‘ndryshe nga pothuajse çdo gjë që kemi parë më parë’.
Michelle Minitti, zëvendësdrejtoreshë kryesore e ekipit të instrumentit Mars Hand Lens Imager (MAHLI), tha se Marsi vazhdon të befasojë edhe pas 14 vitesh eksplorim nga Curiosity.
Sipas saj, këto formacione përfaqësojnë një tjetër enigmë për proceset që kanë ndikuar në këtë pjesë të shkëmbinjve marsianë.
Në Tokë, por edhe në Mars, vrimat e vogla në shkëmbinj zakonisht krijohen nga një proces relativisht i njohur. Një gur i fortë ose një material tjetër rezistent ngelet i bllokuar brenda një shtrese shkëmbi më të butë.
Me kalimin e kohës, shkëmbi përreth konsumohet nga erozioni, ndërsa materiali më i fortë largohet ose ekspozohet, duke lënë pas një zgavër.
Por në rastin e vrimave të zbuluara në Valle Grande, studiuesit nuk gjetën shenjat karakteristike që do të tregonin këtë proces.
Vrimat e reja janë shumë më të gjera dhe më të cekëta se strukturat e mëparshme, ndërsa nuk u gjetën objekte të dukshme që mund të kenë qenë më parë brenda tyre.
Për të kuptuar më mirë strukturat misterioze, NASA udhëzoi Curiosity-n të përdorte kamerën MAHLI për të fotografuar vrimat nga një distancë shumë e afërt.
Ndërkohë, kamera Mastcam realizoi një seri fotografish të mbivendosura të terrenit përreth.
Kombinimi i këtyre imazheve do t’u mundësojë shkencëtarëve të krijojnë një hartë tredimensionale të vrimave, duke matur me saktësi formën, përmasat dhe thellësinë e tyre.
Këto të dhëna mund të ndihmojnë në përcaktimin e procesit që ka bërë që vrimat të shfaqen në shpatet e malit Sharp.
Shkencëtarët nuk përjashtojnë mundësinë që ato të jenë krijuar nga një veti e pazakontë e shkëmbit, nga një proces erozioni i panjohur deri tani ose nga ndonjë faktor tjetër që ende nuk është identifikuar.
Për momentin, megjithatë, askush nuk e di me siguri se si janë formuar.
Vrimat nuk ishin e vetmja surprizë për ekipin e Curiosity-t.
Studiuesit vunë re gjithashtu ndryshime të shpejta në pamjen e shtresave të shkëmbinjve që ndodhen pranë njëra-tjetrës. Disa prej tyre kanë zona të forta gri që i rezistojnë erozionit në mënyrë të ndryshme nga materialet përreth.
NASA vlerëson se këto dallime mund të jenë dëshmi se kushtet mjedisore në Mars ndryshuan me shpejtësi gjatë periudhave kur këto shtresa u depozituan, miliona apo edhe miliarda vjet më parë.
Curiosity u udhëzua të analizojë përbërjen kimike të këtyre shtresave të pazakonta, por interpretimi i të dhënave do të kërkojë kohë.
Kjo zonë e Marsit është veçanërisht interesante për shkencëtarët, sepse mund të ofrojë të dhëna të rëndësishme për të kaluarën e largët të planetit.
Krateri Gale, ku ndodhet mali Sharp, besohet se është formuar rreth 3 miliardë vjet më parë, kur një asteroid gjigant u përplas me sipërfaqen e Marsit.
Në qendër të kraterit ngrihet mali Sharp, i cili arrin një lartësi prej rreth 5.5 kilometrash mbi dyshemenë e kraterit.
Shtresat sedimentare të malit janë veçanërisht të rëndësishme. NASA i përshkruan ato si një lloj ‘libri historie’, ku çdo shtresë përfaqëson kushtet mjedisore të periudhës kur ajo u depozitua.
Dhe këtu qëndron një nga arsyet kryesore pse shkencëtarët janë kaq të interesuar për këtë rajon.
Ekspertët besojnë se pas formimit të Kraterit Gale, ai mund të ketë qenë i mbushur me ujë, përpara se të thahej në një periudhë të mëvonshme.
Nëse kjo hipotezë konfirmohet, Gale mund të jetë një nga vendet më premtuese në Mars për të kërkuar gjurmë që tregojnë nëse jeta ka mundur të mbijetojë në të kaluarën e ngrohtë dhe të lagësht të Planetit të Kuq.
Kështu, vrimat misterioze të zbuluara nga Curiosity mund të jenë vetëm një pjesë e një enigme shumë më të madhe: çfarë ndodhi me Marsin dhe me mjedisin e tij miliarda vite më parë?
