Pse një situatë stresuese mund ta shqetësojë shumë një person, ndërsa një tjetër e përballon më qetë? Shkencëtarët kanë studiuar prej vitesh ndikimin e gjenetikës, personalitetit dhe përvojave të mëparshme, por një studim i ri sjell në vëmendje edhe një faktor tjetër: mikrobiomën e zorrëve.
Hulumtimi, i publikuar në revistën Neurobiology of Stress, sugjeron se njerëzit me një mikrobiomë më të larmishme të zorrëve mund të kenë një reagim më të fortë ndaj stresit akut. Sipas studiuesve, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se këta persona e përballojnë më keq stresin. Përkundrazi, reagimi më i fortë mund të tregojë se organizmi po mobilizohet në mënyrë më efektive për t’u përballur me një situatë të vështirë.
Çfarë ndodh në trup kur përjetojmë stres?
Kur truri percepton një kërcënim ose një situatë të vështirë, aktivizohet një zinxhir reagimesh në organizëm. Amigdala, pjesë e trurit që lidhet me përpunimin emocional, sinjalizon hipotalamusin, i cili koordinon reagimin e trupit ndaj stresit.
Si pasojë, zemra mund të rrahë më shpejt, frymëmarrja përshpejtohet dhe muskujt përgatiten për reagim. Në të njëjtën kohë, mund të shfaqen edhe probleme të traktit gastrointestinal.
Pikërisht këtu hyn në lojë lidhja mes trurit dhe zorrëve.
Mikrobioma dhe truri komunikojnë vazhdimisht
Zorra dhe truri janë në komunikim të vazhdueshëm përmes të ashtuquajturit bosht zorrë-tru. Mikroorganizmat që jetojnë në sistemin tretës dhe substancat që prodhojnë mund të ndikojnë në mënyrën se si organizmi rregullon reagimin ndaj stresit.
Por lidhja funksionon edhe në drejtim të kundërt. Stresi mund të ndryshojë përbërjen e mikrobiomës, të ndikojë në barrierën e zorrëve, inflamacion dhe prodhimin e disa metabolitëve nga bakteret.
Studimi i ri gjeti se diversiteti më i madh mikrobik lidhej me nivele më të larta të kortizolit dhe me një reagim subjektiv më të fortë ndaj një situate stresuese.
Studiuesit e shohin këtë si një gjetje që kërkon interpretim të kujdesshëm. Një reagim i fortë ndaj stresit nuk është gjithmonë shenjë e një problemi.
Jo çdo stres është i dëmshëm
Stresi akut është një reagim afatshkurtër që mund ta ndihmojë trupin të përballet me një kërcënim të menjëhershëm. Në një situatë të rrezikshme, organizmi mobilizon energjinë dhe rrit përqendrimin për të reaguar shpejt.
Problemi shfaqet kur ky sistem qëndron aktiv për një kohë të gjatë.
Stresi kronik mund të lidhet me shqetësime të vazhdueshme, presion social, pasiguri, afate të përsëritura apo ekspozim të gjatë ndaj situatave të vështira pa kohë të mjaftueshme për rikuperim. Me kalimin e kohës, kjo mund të ndikojë në sistemin nervor, imunitar dhe në mikrobiomën e zorrëve.
Studiuesit po përpiqen të kuptojnë nëse një mikrobiomë më e larmishme mund ta bëjë organizmin më rezistent ndaj këtyre ndryshimeve dhe si mund të ndikojë në kalimin nga një reagim normal ndaj stresit në pasojat e stresit kronik.
Mikrobioma nuk është faktori i vetëm
Reagimi ndaj stresit nuk përcaktohet nga një faktor i vetëm. Gjenetika luan rol në mënyrën se si funksionojnë sistemet e stresit te individë të ndryshëm. Edhe përvojat personale, përfshirë ato të hershme në jetë, mund të ndikojnë në mënyrën se si organizmi reagon ndaj presionit.
Një tjetër faktor është personaliteti. Studime të mëparshme kanë gjetur se njerëzit me nivele më të larta të neuroticizmit priren të kenë reagime emocionale më të forta në ditët stresuese. Në të kundërt, disa tipare si organizimi, vetëdisiplina dhe shoqërueshmëria janë lidhur me reagime emocionale më të moderuara.
Këto janë tendenca dhe jo rregulla të pandryshueshme.
Në fund, mënyra se si një person reagon ndaj stresit është rezultat i ndërveprimit të trurit, trupit, gjenetikës, personalitetit, përvojave të jetës dhe situatës konkrete. Mikrobioma e zorrëve mund të jetë një tjetër pjesë e këtij mekanizmi, por studiuesit thonë se nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar saktësisht se sa i madh është ndikimi i saj.
