Shkencëtarët kanë hasur rastësisht një fosil të rrallë dinosauri nga Antarktida, i cili ishte fshehur për dekada të tëra në një sirtar.
Kocka vjen nga bishti i një dinosauri me qafë të gjatë, që ushqehej me bimë, të quajtur titanosaur. Shkencëtarët ende nuk e kanë identifikuar specien të cilës i përket.
U zbulua në vitin 1985 gjatë një ekspedite në ishullin James Ross të Antarktidës dhe u mblodh nga gjeologu Mike Thomson. Duke punuar me Anketën Britanike të Antarktidës, Thomson po hartëzonte shtresat shkëmbore të zonës dhe mblidhte fosile zvarranikësh detarë për të ndihmuar në përpjekjet e ardhshme për datim. Ai e regjistroi zbulimin si një zvarranik të madh.
Dekada më vonë, paleontologu Mark Evans e vuri re kockën në koleksionet e British Antarctic Survey, dhe pyeti veten nëse mund të ishte një dinosaur. Ai dhe studiues të tjerë analizuan formën e kockës dhe e krahasuan atë me mbetje të tjera më të plota të dinosaurëve, duke konfirmuar zbulimin e tyre. Gjetjet u botuan të hënën në revistën Acta Palaeontologica Polonica.
Fosilet e dinosaurëve janë të rralla për t’u gjetur në Antarktidë, për shkak të akullnajave të pamëshirshme. Por miliona vjet më parë, kur jetonte ky dinosaur, rajoni ishte i populluar nga pyje të harlisura – një “vend mjaft i ndryshëm dhe shumë më mikpritës nga sa mendojmë sot”, tha bashkautori i studimit, Paul Barrett nga Muzeu i Historisë Natyrore në Londër.
Me një gjatësi prej rreth 7 metrash, dinosauri ishte i vogël për grupin e tij dhe mund të ketë qenë i ri kur ngordhi. Shkencëtarët nuk e dinë se si krijesa gjeti fundin e saj, por ata mendojnë se trupi i tij lundroi larg bregut dhe u fundos në fund të detit, duke u fosilizuar në shkëmbinjtë detarë.
Teknologjia ka përparuar shumë që kur u gjet për herë të parë kocka e bishtit të dinosaurit, duke u lejuar studiuesve të shohin brenda kockave dhe të fitojnë informacione edhe më të detajuara rreth krijesave të lashta. Thomson vdiq në vitin 2020, përpara se fosili të identifikohej si i një dinosauri.
«Nëse ai do të ishte ende me ne, do të ishte i kënaqur të dinte se çfarë ishte kjo», tha Evans, një bashkautor i studimit./ AP.
