Një studim novator i ADN-së zbulon se koalat e sotme janë të gjitha pasardhëse të një popullate shumë të vogël që mbijetoi një zhdukjeje pothuajse të plotë 100 000 vjet më parë.
Një analizë e madhe gjenomike po ndryshon kuptimin që shkencëtarët kanë për evolucionin e koalës. Hulumtimi tregon se koalat (Phascolarctos cinereus) pësuan një rënie të rëndë të popullsisë rreth 100 000 vjet më parë, shumë përpara se njerëzit të arrinin në Australi.
Çdo koalë që jeton sot duket se e ka prejardhjen nga një popullatë e vetme stërgjyshore që përballoi ndryshime dramatike mjedisore, përfshirë periudha të ashpra akullnajore.
Megjithatë, koalat moderne tani po përballen me një kombinim tjetër rreziqesh. Këto përfshijnë gjuetinë, shkatërrimin e gjerë të tokave, zjarret në shkurre dhe sëmundjet.
Studiues nga Universiteti i Sidneit dhe Universiteti Texas A&M drejtuan këtë studim, i cili sfidon kërkimet e mëparshme që sugjeronin se numri i koalave ra vetëm pas mbërritjes së njerëzve në Australi. Gjetjet u publikuan në revistën Molecular Biology and Evolution, nga Oxford University Press.
“Studimi rishkruan afatin kohor të historisë gjenetike të koalës në Australi”, thotë studenti i doktoraturës Toby Kovacs, i cili udhëhoqi kërkimin.
“Duke llogaritur shkallën e mutacioneve të popullatave moderne të koalave, ne mund të vlerësojmë dhe të ndërtojmë prapa në kohë vijën gjenetike deri 100 000 vjet më parë, për të marrë një pamje të diversitetit gjenetik dhe madhësisë së popullatave të lashta të koalave.”
ADN-ja e koalës zbulon një histori të fshehur të popullsisë
Dëshmitë fosile janë shumë të kufizuara për të treguar me saktësi se sa koala jetonin në Australi 100 000 vjet më parë, tha zoti Kovacs. Të dhënat gjenomike mund të ndihmojnë në plotësimin e këtyre boshllëqeve duke ruajtur gjurmë rreth madhësisë së popullatave të mëparshme dhe ndryshimeve në diversitetin gjenetik.
“Analizat gjenomike tregojnë se koalat kanë përjetuar rënie të mëdha të popullsisë në të kaluarën për shkak të ndryshimeve klimatike dhe humbjes së habitatit. Kur kushtet mjedisore u përmirësuan, popullatat e tyre u rikuperuan dhe u përhapën në pjesën më të madhe të Australisë lindore.”
“Është e rëndësishme të theksohet se shumë prej kërcënimeve që përballen popullatat moderne të koalave shkaktohen nga njerëzit, duke përfshirë humbjen e habitatit dhe gjuetinë.”
Duke shqyrtuar mënyrën se si koalat reaguan ndaj rënieve dhe rikuperimeve të mëparshme të popullsisë, shkencëtarët mund të jenë në gjendje të zhvillojnë strategji më të mira për ruajtjen e kësaj specieje sot.
Si rindërtuan studiuesit evolucionin e koalës
Për të rindërtuar historinë gjenetike të koalës, shkencëtarët u përqendruan te shkalla e mutacioneve të kësaj specieje brenda gjenomit të saj (informacioni gjenetik i një organizmi).
Mutacione të reja (ndryshime gjenetike) shfaqen natyrshëm në gjenom sa herë që një organizëm riprodhohet. Shkalla e mutacioneve përshkruan se sa nga këto ndryshime shfaqen në çdo brez. Këto norma ndryshojnë nga një specie në tjetrën, me ndryshimet gjenetike që grumbullohen më shpejt te disa kafshë sesa te të tjerat.
Ekipi renditi gjenomet e katër tresheve prind-pasardhës dhe numëroi mutacionet e reja që u shfaqën. Kjo u mundësoi atyre të llogaritnin një shkallë të saktë mutacioni për koalat, e cila ishte rreth gjysma e shkallës së gjetur te njerëzit.
Më pas, studiuesit aplikuan shkallën e sapomatur të mutacioneve te 457 gjenome koalash. Kjo u dha atyre një mënyrë më të saktë për të gjurmuar se si popullatat e koalave u zgjeruan, u zvogëluan dhe u ndanë gjatë mijëra viteve.
Ky punim përfaqëson vlerësimin e parë të drejtpërdrejtë të shkallës së mutacioneve për koalat ose për çdo anëtar të rendit të marsupialëve Diprotodontia, i cili përfshin gjithashtu wombatët, kangurët dhe oposumët.
Studimet e mëparshme kishin arritur në përfundimin se popullatat e koalave u zvogëluan pas mbërritjes së njerëzve modernë në Australi rreth 65 000 vjet më parë. Megjithatë, këto vlerësime bazoheshin në shkallë mutacionesh të marra nga gjitarë të lidhur në mënyrë të largët, si njerëzit dhe minjtë.
Koalat u zvogëluan përpara mbërritjes së njerëzve
