Peshqit dihet se marrin frymë nën ujë, por ka edhe kafshë të tjera që mund të mbijetojnë për pak kohë në kushte të tilla – ose duke mbajtur frymën ose duke shkëmbyer gazra përmes lëkurës së tyre.
Shkencëtarët zbuluan krejt rastësisht se bletët mund të mbijetojnë nën ujë. Siç shkruan në një studim të botuar në revistën Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences , bashkautori Sabin Rondo zbuloi aksidentalisht këtë aftësi të bletëve ndërsa studionte efektet e pesticideve te bletët.
Ajo i futi në epruveta të mbushura me dhe në frigorifer, por kur i hoqi epruvetat, zbuloi se uji në disa prej tyre ishte kondensuar dhe i kishte mbytur katër bletët. Pavarësisht se ishin zhytur plotësisht, ato ishin gjallë. Kur e përsëriti eksperimentin në studimin e vitit 2024, ajo konfirmoi se mbretëreshat bletë mund të mbijetonin nën ujë deri në një javë.
Hulumtimi i ri u përqendrua në vetë mekanizmin me të cilin bletët mbijetojnë nën ujë. Shkencëtarët morën bletë mbretëresha të shëndetshme dhe i futën në diapauzë duke i vendosur në kushte dimërore (një frigorifer i ftohtë dhe i errët). Pas disa javësh, ato u transferuan në dhoma të mbushura me ujë dhe disa nga bletët kaluan vetëm disa orë nën ujë, ndërsa të tjerat kaluan deri në një javë.
Gjatë eksperimentit, shkencëtarët monitoruan me kujdes gjendjen e tyre metabolike dhe regjistruan ndryshimet fiziologjike. Ata zbuluan se bletët vazhdonin të prodhonin dioksid karboni, dëshmi se ato po merrnin frymë nën ujë. Përveç kësaj, ato mbështeteshin në një sistem energjie anaerobe, i cili çoi në akumulimin e laktatit në trupat e tyre.
Është interesante se, kur bletët u nxorën nga dhomat e përmbytura, ato filluan menjëherë të rikuperoheshin. Metabolizmi i tyre u bë jashtëzakonisht aktiv dhe filloi heqja e laktatit nga trupat e tyre.
“Një kapacitet i tillë fiziologjik mbështet rezistencën e bletëve ndaj kushteve ekstreme mjedisore dhe mund të jetë me rëndësi kritike, veçanërisht për shkak të modeleve ndryshuese të përmbytjeve të pranverës”, shkruan ata në punim. Duke pasur parasysh se ato janë jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike, kjo aftësi tregon se si ato ende mund të përshtaten me kushtet ekstreme dhe të mbijetojnë.
