A mund të ndikojë përdorimi i shpeshtë i celularit gjatë shtatzënisë te nëna ose fetusi? Një rishikim i ri i studimeve ekzistuese shqyrton këtë pyetje, por tregon se ende nuk ka përgjigje të qartë.
Disa studime nuk kanë gjetur rrezik të rëndësishëm shëndetësor nga përdorimi i celularit gjatë shtatzënisë, ndërsa të tjera kanë vërejtur lidhje mes përdorimit më të shpeshtë ose për një kohë më të gjatë dhe disa rezultateve të pafavorshme. Provat më të qëndrueshme lidhen me ndryshime në funksionin kardiak të fetusit dhe të të porsalindurit, si dhe me rritjen e rrezikut për lindje të parakohshme.
Studimi u drejtua nga studiues të Columbia University MailmanSchool of Public Health, të cilët analizuan kërkime të publikuara deri në shkurt 2026. Ata theksojnë se rezultatet e deritanishme janë shpesh kontradiktore.
Nuk është e lehtë të ndahet rrezatimi nga mënyra e jetesës
Një nga problemet kryesore është se përdorimi i madh i celularit shpesh shoqërohet me një mënyrë jetese sedentare. Personat që kalojnë disa orë në telefon mund të qëndrojnë ulur për një kohë të gjatë, gjë që mund të ketë ndikimet e veta në shtatzëni.
Një studim me 423 të rritur zbuloi se përdorimi më i madh i celularit lidhej me më shumë sjellje sedentare. Aktiviteti i ulët fizik gjatë shtatzënisë është lidhur në studime të tjera me shtatzëni më të shkurtër dhe ndryshime në rritjen e fetusit. Prandaj, përdorimi i celularit mund të jetë pjesërisht tregues i një stili jetese sedentare dhe jo domosdoshmërisht pasojë e drejtpërdrejtë e rrezatimit.
Çfarë rrezatimi lëshojnë celularët?
Celularët përdorin rrezatim elektromagnetik me radiofrekuencë(RF-EMF), një lloj rrezatimi jojonizues. Ai ka shumë më pak energji se rrezet X ose rrezet gama dhe nuk ka energji të mjaftueshme për të dëmtuar drejtpërdrejt ADN-në.
Ekspozimi në nivele shumë të larta mund të shkaktojë ngrohje të indeve, por përdorimi i celularëve rregullohet për të kufizuar këtë efekt. Shkencëtarët kanë studiuar edhe efekte të mundshme biologjike që nuk lidhen me ngrohjen, por rëndësia e tyre për shëndetin mbetet e pasigurt.
Pse nevojiten më shumë kërkime?
Studiuesit theksojnë se duhet të merret parasysh edhe ekspozimi nga rrjetet Wi-Fi dhe antenat celulare. Gjithashtu, mënyra e përdorimit të telefonit ndryshon: një telefonatë e mban pajisjen pranë kokës, ndërsa dërgimi i mesazheve ose shfletimi kanë modele të tjera ekspozimi.
Për këtë arsye, studiuesit sugjerojnë disa masa të thjeshta gjatë shtatzënisë, si përdorimi i altoparlantit ose kufjeve me kabllo dhe mbajtja e telefonit larg barkut. Aktivizimi i opsionit të avionit kur telefoni nuk përdoret është një tjetër mundësi.
Megjithatë, autorët theksojnë se rezultatet duhet të interpretohen me kujdes. Studimet aktuale nuk lejojnë nxjerrjen e përfundimeve të sigurta dhe nevojiten kërkime më të mëdha e më të standardizuara për të përcaktuar nëse ekziston një lidhje shkakësore mes përdorimit të celularit dhe shëndetit të nënës apo fetusit. / Earth – Syri.net
