Por 40 vjet më parë, alpinisti i ngjitjeve ekstreme nga Tiroli i Jugut, në Itali, u bë personi i parë që qëndroi në majën e të 14 maleve me lartësi të paktën 8,000 metra – një arritje që, ashtu si shumë objektiva të pritura prej kohësh, përfundoi shumë shpejt për shkak të motit të keq.
Më 16 tetor 1986, në orën 13:45, Messner dhe Hans Kammerlander arritën majën e Lhotse-s në Himalaje. Me lartësi 8,516 metra, ajo renditet si mali i katërt më i lartë në mesin e gjigantëve malorë.
Megjithatë, një stuhi e fuqishme i detyroi të dy të ktheheshin pothuajse menjëherë. Mes dy alpinistëve nga Tiroli i Jugut, momenti i triumfit u përmblodh në një shtrëngim duarsh dhe dy fotografi.
Në fotografi, Messner është mbështjellë aq fort me anorakun e tij, saqë mezi njihet, por të paktën është e qartë se, nën kapuçin dhe syzet e skive, ai nuk mban maskë mbi gojë.
Kështu ngjitej gjithmonë ai, atëherë 42-vjeçar: pa oksigjen në bombola, megjithëse deri në atë kohë shumëkush e kishte konsideruar këtë të pamundur në kushte kaq ekstreme.
Gëzimi i arritjes së majës ishte vetëm një dëshirë e parealizueshme
“Rreth meje është ‘ferri’: stuhia, i ftohti, humnera”, shkroi Messner në ditarin e tij.
“Nëse nuk do të kishte pasur erë dhe dielli do të kishte shkëlqyer, edhe pse ishte ftohtë, njeriu mund të ishte ndier i lumtur për njëfarë kohe. Por, në përgjithësi, unë pretendoj se lumturia aq shumë e përmendur në majë është vetëm një dëshirë e bukur e atyre që kanë qëndruar poshtë.”
Megjithatë, Messner kishte punuar për një dekadë e gjysmë drejt këtij momenti, i cili e bëri atë legjendë.
Ai ngjiti majën e tij të parë tetëmijëshe, Nanga Parbat, në vitin 1970. Ishte një tragjedi, pasi vëllai i tij, Günther, humbi jetën gjatë ngjitjes. Në vitin 1978, ai qëndroi për herë të parë në majën e malit Everest.
Në shtator të vitit 1986, ai dhe Kammerlander ngjitën majën e tij të parafundit tetëmijëshe, Makalu. Mbeti vetëm Lhotse, e cila ndodhet në kufirin midis Tibetit dhe Kinës dhe lidhet me Everestin përmes Qafës Jugore (South Col), e cila ndodhet në rreth 7,900 metra lartësi.
Lhotse nuk ishte një mal me fat për Messnerin. Ai kishte dështuar dy herë më parë në përpjekjet për ta ngjitur.
Konkurrencë e ashpër nga Polonia dhe Zvicra
Fakti që Messneri nuk humbi pothuajse fare kohë midis ngjitjes së majës së tij të 13-të dhe asaj të 14-të tetëmijëshe ishte rezultat i konkurrencës së ashpër.
Gara për t’u bërë personi i parë që do të ngjiste të gjitha majat tetëmijëshe ndiqej në mbarë botën. Ndjekësit e tij më të fortë ishin Jerzy Kukuczka dhe Marcel Ruedi. Polaku kishte arritur në 11 maja, ndërsa zvicerani në 10. Të tre festoheshin si yje të muzikës pop.
Deri në atë kohë, Messner kishte 16 vjet që ngjitej në lartësi ekstreme dhe mund ta përshkruante këtë përvojë me hollësi. Por veçanërisht Ruedi po e ndiqte me një shpejtësi të jashtëzakonshme, derisa në atë shtator nuk u kthye më i gjallë nga maja e Makalu-t në kampin bazë.
Gjatë ngjitjes në të njëjtin mal, në lartësinë 8,200 metra, Messner kaloi pranë trupit të alpinistit zviceran.
Mbërrin ndjenja e lehtësimit
Sot, në moshën 82-vjeçare, Messneri nuk dëshiron të dëgjojë më asgjë për rivalitetin.
“Kjo u zmadhua nga mediat”, i thotë ai agjencisë dpa. “Ata e kthyen në një garë. Ne nuk e donim këtë.”
Kammerlander, partneri i tij i ngjitjeve, e kujton ndryshe.
“E ndieja qartë se bëhej fjalë për një garë të luftuar fort. Reinhold ishte pak përpara të tjerëve, por disa alpinistë i qëndronin shumë pranë. Gjithçka kishte të bënte vetëm me një gjë: ‘Drejt majës së Lhotse-s!’”
Messner thotë se lehtësimin e ndjeu vetëm shumë më vonë.
“Kur u ktheva, u çlirova nga barra ime, nga detyrimi për të vazhduar ngjitjen e këtyre maleve madhështore.”
Pas kësaj, ai nuk qëndroi më kurrë në majën e një mali tetëmijësh. Sot, kjo temë nuk e shqetëson më.
“Me tetëmijëshin e fundit nisa një jetë të re. Turizmi i sotëm malor, me komercializimin e tij të tepruar, nuk ka absolutisht asgjë të përbashkët me atë që bënim ne.”
Sërish në librat e rekordeve
Megjithatë, disa kohë më parë pati një tjetër debat, kur një statisticien i ngjitjeve malore pretendoi se Messneri nuk kishte arritur pikën më të lartë të një mali tjetër tetëmijësh, Annapurna-s, në vitin 1985, dhe se, në të vërtetë, nuk kishte qenë i pari që i kishte ngjitur të gjitha majat.
Më pas, Libri i Rekordeve Guinness e hoqi emrin e tij nga lista e mbajtësve të rekordeve. Ndërkohë, emri i tij është përfshirë sërish në këtë listë.
Deri më sot, të paktën 39 alpinistë i kanë ngjitur të gjithë këta gjigantë malorë, përfshirë 15 gra. Kukuczka mbetet përjetësisht në vendin e dytë, pasi e arriti këtë sukses 11 muaj pas Messnerit. Megjithatë, ndryshe nga alpinisti nga Tiroli i Jugut, ai vazhdoi të ngjitej edhe më pas.
Por edhe për të, Lhotse u bë mali i tij i fundit tetëmijësh. Në tetor të vitit 1989, gjatë përpjekjes për t’u bërë i pari që do të ngjiste faqen jugore të malit, litari i tij u këput dhe ai ra nga një lartësi prej 2,000 metrash.
Trupi i tij ende nuk është gjetur.
