Studiuesit në Universitetin Semmelweis thonë se simptomat reumatike të vazhdueshme mund të shkaktohen nga më shumë faktorë sesa vetëm inflamacioni. Çrregullimet e gjumit, depresioni, obeziteti, duhanpirja dhe probleme të tjera shëndetësore mund të ndihmojnë gjithashtu në vazhdimin e simptomave. Në publikimet në Nature Reviews Rheumatology dhe The Lancet Rheumatology, ekipi prezantoi gjithashtu një model të krijuar për të ndihmuar mjekët të identifikojnë më herët shkaqet themelore të simptomave dhe të përshtatin trajtimin në mënyrë më efektive.
Studiuesit shqyrtuan mënyrën se si depresioni, duhanpirja, obeziteti, problemet e gjumit dhe gjendje të tjera shëndetësore lidhen me artritin reumatoid të vështirë për t’u trajtuar.
Artriti reumatoid është një sëmundje kronike autoimune, në të cilën sistemi imunitar sulmon gabimisht kyçet, duke shkaktuar dhimbje, ënjtje dhe ngurtësi. Vetëm në Hungari, ai prek dhjetëra mijëra njerëz. Shumica e pacientëve reagojnë mirë ndaj trajtimit, por 6–28 për qind bëjnë pjesë në të ashtuquajturin grup “të vështirë për t’u trajtuar”, sepse nuk arrijnë një remision të qëndrueshëm pavarësisht trajtimit.
Një cikël vicioz i dhimbjes, humorit dhe gjumit
Dhimbja dhe depresioni, për shembull, mund të ulin aktivitetin fizik, të kontribuojnë në shtimin e peshës dhe të përkeqësojnë si gjumin, ashtu edhe humorin. Këto ndryshime më pas mund të intensifikojnë dhimbjen dhe t’i bëjnë aktivitetet e përditshme më të vështira, duke krijuar një “cikël vicioz” që është i vështirë për t’u ndërprerë.
Studiuesit zhvilluan gjithashtu një model të ri që mund të përmirësojë kujdesin për pacientët, artriti reumatoid i të cilëve mbetet i vështirë për t’u menaxhuar. Sipas qasjes së përdorur gjerësisht “trajto drejt objektivit” (treat-to-target), mjekët monitorojnë rregullisht tregues të matshëm të aktivitetit të sëmundjes. Nëse inflamacioni nuk reduktohet mjaftueshëm, trajtimi përshtatet, për shembull, duke rritur dozën e ilaçit ose duke kaluar në një medikament tjetër.
Ekipi argumenton se e njëjta qasje mund të shërbejë gjithashtu si një lloj “sistemi paralajmërimi të hershëm”. Nëse shenjat e matshme të inflamacionit përmirësohen, por simptomat vazhdojnë, kjo mund të tregojë se dhimbja ose lodhja nuk shkaktohen vetëm, ose ndoshta aspak, nga inflamacioni i vazhdueshëm.
Të shohim përtej inflamacionit
“Kur vlerat e synuara përmirësohen, por pacienti vazhdon të vuajë nga dhimbja dhe lodhja, ia vlen të bëjmë një hap pas. Në raste të tilla, në vend që të përshkruajnë automatikisht më shumë ilaçe, mjekët duhet të kërkojnë se çfarë po i mban simptomat aktive nëse bëhet fjalë për sindromën e dhimbjes kronike, depresionin, çrregullimet e gjumit apo obezitetin”, tha Dr. György Nagy, drejtues i Departamentit të Reumatologjisë dhe Imunologjisë në Universitetin Semmelweis.
Studiuesit thonë se e kanë parë këtë qasje të përmirësojë rezultatet te pacientët me sëmundje të vështirë për t’u trajtuar. Në shumë raste, ajo mund të forcojë gjithashtu marrëdhënien mjek-pacient, duke e përqendruar trajtimin më nga afër te ajo që po i shkakton në të vërtetë simptomat pacientit.
Një model me ndikim ndërkombëtar në rritje
Modeli i ekipit ka tërhequr vëmendje të konsiderueshme ndërkombëtare. Publikimet që prezantuan konceptin e sëmundjes “të vështirë për t’u trajtuar” dhe strategjinë përkatëse të trajtimit janë cituar tashmë më shumë se një mijë herë nga studiues të tjerë.
Përkufizimi tani përdoret në mbarë botën jo vetëm për artritin reumatoid, por edhe në diskutimet për sëmundje të tjera.
Inteligjenca artificiale mund të ndihmojë në personalizimin e trajtimit
Studiuesit tani po shohin drejt fazës së ardhshme të punës. Krahas studimeve të tyre, ata planifikojnë të marrin pjesë në projekte që përdorin inteligjencën artificiale për të zhvilluar trajtime më efektive për njerëzit me artrit reumatoid.
“Me njohjen e modeleve të bazuar në inteligjencën artificiale, ne mund të identifikojmë nëngrupe mes pacientëve dhe, me ndihmën e këtyre të dhënave, të krijojmë strategji trajtimi më efektive, pothuajse të personalizuara për ta”, shpjegoi Dr. Lilla Gunkl-Tóth, studente e doktoraturës në Universitetin Semmelweis dhe autorja e parë e publikimeve./ScienceDaily
