“Optimizmi është një aftësi dhe mund ta mësosh në çdo moshë”, deklaron Gyles Brandreth, 78 vjeç. Ai më tregon se një studim zbuloi se 85- deri 90-vjeçarët optimistë jetonin pesë vjet më gjatë, ndërsa një tjetër zbuloi se një [qëndrim negativ ndaj plakjes] mund ta shkurtonte jetëgjatësinë deri në shtatë vjet e gjysmë. “Ky është një ndryshim mjaft i madh bazuar thjesht në mënyrën se si mendon për veten tënde në të ardhmen.”
Vetë një optimist i palëkundur, Brandreth shkrimtar, transmetues, thesar kombëtar dhe mbajtës krenar i pulovrave me motive të pazakonta po më tregon se si [planifikon të jetojë deri në 100 vjeç]. Ai parapëlqen zakone të realizueshme, duke përfshirë ushtrime pesëminutëshe, një dietë më të lehtë dhe shumëngjyrëshe, vakte më të hershme dhe kohë në ambient të hapur përpara se të përdorë ekranet.
Shanset tona për të jetuar deri në 100 vjeç janë më të mira se kurrë më parë, shpjegon ai. Numri i njerëzve që arrijnë moshën 100-vjeçare është rritur nga rreth 23,000 një shekull më parë në gati 722,000 sot (një total që pritet të arrijë në katër milionë deri në vitin 2054). Por, me kaq shumë zhurmë dhe këshilla kontradiktore, është e vështirë t’i japim vetes mundësitë më të mira të mundshme.
Prandaj ai ka shkruar një libër (të 64-in), The 7 Secrets of the Hundred Year Life, një përzierje e shkencës së mirëfilltë dhe këshillave praktike. Bashkëautore është fizioterapistja e tij, simpatikja Finola Burrell, 35 vjeçe, e cila ka punuar gjithashtu me Mick Jagger dhe Stephen Fry.
Brandreth me fizioterapisten e tij Finola Burrell, bashkëautore e The 7 Secrets of the Hundred Year Life
Është një marrëdhënie e tipit yin dhe yang. Burrell, e cila ka 15 vjet që punon si fizioterapiste, përqendrohet te trupi, ndërsa Brandreth, “një amator optimist”, është i aftë për ta mbajtur mendjen të fortë ndaj plakjes. “Jam shumë i mirë me qëndrimin, me fuqinë e pozitivitetit. Aty ku jam më pak i mirë është dieta, ushtrimet dhe pirja e ujit. Këto nuk më interesojnë”, thotë ai me një ton madhështor. Megjithatë, Burrell e ka mësuar të pijë tetë ose më shumë gota ujë në ditë (pas moshës 65 vjeç, hidratimi është edhe më i rëndësishëm).
Përzierja e këmbëve është e ndaluar
Ata u takuan për herë të parë kur, në moshën 74-vjeçare, ai [u rrëzua dhe theu krahun], duke dëmtuar kockën e humerusit. “Ishte një sinjal i vërtetë zgjimi.” Që nga fëmijëria kishte refuzuar ushtrimet fizike dhe kuptoi se ishte përqendruar në ushqimin e mendjes dhe shpirtit, por kishte lënë pas dore trupin.
Në fakt, ai ishte penguar dhe rrëzuar prej disa vitesh; një herë kishte rrëzuar edhe gruan e tij të gjorë, shkrimtaren Michèle Brown, aq fort sa ajo kishte thyer kyçin e dorës. Një tjetër sinjal zgjimi erdhi kur, gjatë një vizite në Irlandë, e ngatërruan me një [Joe Biden të brishtë]. “Mund të qeshni; në atë kohë nuk ishte aspak qesharake.”
Ai u prezantua me Burrell, e cila specializohet në trajtimin e pacientëve të moshuar. Ajo i mësoi se qëndrimi drejt lidhet tërësisht me forcën, [ekuilibrin dhe koordinimin]. Çelësi është të ndërtoni [muskuj dhe forcë]. Dhe më mirë vonë se kurrë.
“Përzierja e këmbëve është e ndaluar”, thotë Brandreth duke tundur kokën. Kjo duket më e sigurt, por është kundërintuitive, sepse të bën më të prirur për t’u penguar. “Finola më thotë të ec me hapa të gjatë, sikur mendoj se jam gjëja më e mirë që nga shpikja e bukës së prerë.” Së bashku ata hartuan gjithashtu për të një regjim të ri ushtrimesh, ushqimi dhe gjumi. Brandreth nuk është rrëzuar që atëherë.
Mos shiko poshtë, mos shiko brenda vetes
Brandreth e përshkruan veten si një njeri të tipit “stiff upper lip”, pra që nuk i shfaq lehtë emocionet. “Një gjë që mësova nga Duka i Edinburgut [Princi i ndjerë Philip, me të cilin Brandreth ishte i lidhur përmes viteve të punës bamirëse], dhe ai ishte shumë i prerë për këtë, ishte: ‘Shiko lart, shiko përpara, mos shiko poshtë, mos shiko brenda vetes.’ Ai u jepte të njëjtën këshillë të gjithë fëmijëve të tij, që është: mos fol kurrë për veten. Gjithmonë bëju pyetje njerëzve të tjerë. Lëri të të tregojnë për veten. Ata nuk janë të interesuar për ty.”
Por, si një person më i ri, Burrell e merr seriozisht shëndetin mendor dhe kujdesin për veten. Kështu, përmes saj, ai ka mësuar vlerën e të shprehurit hapur dhe të praktikimit të pak dhembshurie ndaj vetes.
Brandreth dëshiron që ne të përfshihemi në [aktivitete që stimulojnë mendërisht dhe ndërtojnë rezervën njohëse]: “luaj muzikë, bëj enigma, mëso një gjuhë”. Këtë ai e ka mësuar nga përvoja, prej disa miqve të tij që kanë ruajtur mirë aftësitë mendore. Ai sigurisht ka njohur shumë njerëz që kanë jetuar deri në 100 vjeç që nga themeluesi i shkollës së tij, Bedales, John Haden Badley, me të cilin luante Scrabble kur Brandreth ishte adoleshent dhe Haden Badley, në dekadën e tij të njëmbëdhjetë të jetës, fitonte vazhdimisht deri te shoqja e tij e ngushtë e sotme, aktorja Thelma Ruby, 101 vjeçe. “Ajo më tha se në 100 vjet nuk mund të kujtonte të kishte humbur një herë të vetme durimin.”
Krijo një rutinë të caktuar mëngjesi
Burrell e pëlqen grumbullimin e zakoneve, ndërsa Brandreth beson te një qëndrim pozitiv. “Gjëja e parë që bëj është të mos psherëtij. Ngrihem nga shtrati me energji dhe zbres për të bërë çajin tim dhe kafenë e gruas sime. Macja do të dalë jashtë, kështu që dal në kopsht, pavarësisht nëse bie shi apo ka diell.” Drita e ditës redukton stresin dhe të jep një fillim të qetë përpara se njoftimet dixhitale të kërkojnë vëmendjen tënde. “Sigurohem që të marr qiellin tim blu përpara ekranit blu.”
Meqenëse është i dhënë pas punës, Burrell e ka mësuar Brandreth-in të [integrojë ushtrimet fizike në jetën e përditshme]. Dita e Brandreth-it nis me një rutinë pesëminutëshe ushtrimesh në banjë, e cila përfshin 15 pompa duke u mbështetur te lavamani (në mënyrë që të mund të shtyhet lart nga dyshemeja nëse ndonjëherë bie), hapa përpara për forcimin e këmbëve, ngritje të thembrave për fuqi gjatë ecjes dhe qëndrimin mbi njërën këmbë ndërsa lan dhëmbët, për të përmirësuar ekuilibrin.
Brandreth është krenar që tani mund ta mbajë plank-un për një minutë. “Në fillim rrëzohesha pas 10 sekondash.” Ai ka edhe shpërblime për ta mbajtur veten të motivuar. “Mund të dëgjoj radion ndërsa e bëj, pastaj i dërgoj mesazh Finolës për t’i thënë se kam mbaruar. Ajo është gjithmonë zgjuar sepse sapo ka lindur një fëmijë. Pastaj më dërgon një ikonë me duart që duartrokasin. Nëse nuk i dërgoj mesazh, marr një pikëpyetje! Kështu që kemi një marrëdhënie me emoji.”
Nuk bëhet fjalë për përsosmërinë, këmbëngul ai. “Mund të jesh një maniak i fitnesit nëse kjo është gjëja jote. Por nëse nuk je, thjesht mund të bësh ushtrime të shkurtra.”
Edhe në moshën 80-vjeçare, mund të kemi më shumë gjallëri, qesh ai.
Ha ylberin
Brandreth [ndjek një dietë vegjetariane, pa karbohidrate] (pa bukë, oriz, makarona dhe patate), ndaj mëngjesi përbëhet nga një vezë e zier fort, djathë dhe domate. “Por unë e bëj të duket bukur në pjatë dhe, sepse jam optimist, e pres vezën në gjysmë në mënyrë që të bëhet dy sytë, ndërsa domatja është hunda. Nëse kam një copë pjepër ose avokado, ajo bëhet goja. Kështu që i jap vetes një pjatë shumëngjyrëshe që buzëqesh.”
Në makinë, rrugës për të regjistruar programin e ITV-së This Morning, ose kur regjistron podcastin e tij Rosebud (ku u bën të famshëmve pyetje për kujtimet e tyre të fëmijërisë), ai ha një vezë të zier ose një copë djathë “që të mos tundohem nga ëmbëlsirat”.
“Ajo që më pëlqen te Finola është se ajo është krejtësisht kundër modave kalimtare. Ajo tha: ‘Mos u shqetëso nëse nuk jeton në një Zonë Blu [vende të njohura për jetëgjatësinë]. Thjesht sigurohu që të kesh një pjatë ushqimi shumëngjyrëshe. Nëse ke shumë portokalli, të verdhë dhe të kuqe në pjatë, po ushqehesh mirë, pikë.’ Janë të gjitha gjëra shumë të thjeshta.”
Michèle nuk është më e interesuar të gatuajë dhe ai pranon se ata janë “njerëz të vakteve në mikrovalë”. “Ne përgatisim shumë vakte nga një kompani e quajtur Cook. Mund të kesh gjëra të shijshme si lulelakër me djathë, por shto bishtajore, fasule, drithëra integrale dhe perime të ziera në avull.”
Brandreth ndjek rregullin e 80 për qindëshit: ha vetëm derisa të jetë 80 për qind i ngopur, në vend që të ngopet plotësisht. “Një nga truket është ta shërbesh ushqimin dhe pastaj të heqësh 20 për qind të tij.”
Ai hoqi dorë nga alkooli më shumë se 25 vjet më parë, kur ishte deputet, për të humbur peshë. Por çifti ka një ritual së bashku në orën 18:00, një pije për mbrëmjen, ku ai pi çaj të gazuar Fortnum & Mason, sepse rituali është i rëndësishëm. “Është po aq i shtrenjtë sa shampanja”, thotë ai duke qeshur.
Marrëdhëniet janë një nga ilaçet tuaja më të fuqishme
Lidhja njerëzore është [çelësi për një jetë të gjatë], thekson Brandreth. Është e rëndësishme të qëndrosh i angazhuar shoqërisht. Ai ka tre fëmijë, shtatë nipër e mbesa dhe beson fort te miqësitë ndër breza, duke përmendur miqësinë e tij me Finolën. “Jam më i madh se babai i saj. Madje mund të jem po aq i vjetër sa gjyshi i saj, gjë që është mjaft interesante.”
Thjesht, njerëzit e tjerë na mbajnë mirë. “Duhet të jesh një gjethe në një pemë, me të cilën nënkuptojmë të jesh i lidhur me një organizëm që është më i madh se ti dhe që vazhdon të rritet. Një gjethe ndihet e pavarur, por shumë shpejt bie në tokë dhe vdes. Njerëzit kanë nevojë për njerëz dhe, për të moshuarit, kjo është një sfidë e veçantë. Telefonatat dhe bisedat në Zoom janë në rregull. Por në të vërtetë, ke nevojë për kontakt sy më sy. Ke nevojë që dikush të vijë të luajë një lojë Scrabble me ty ose të dalë për një shëtitje. Prandaj njerëzit duhet të bashkohen me një kor ose klub leximi, të merren me kambanari. [Ke nevojë për kontakt me njerëz të tjerë]. Zhdukja e lokalit të lagjes ka qenë një gjë e madhe për burrat. E dini, njerëzit ofrohen të bëhen vullnetarë; vijnë dhe duan të bëjnë pazarin për ty. Por, në fakt, ajo që dëshiron t’u thuash është: ‘Le të shkojmë bashkë në dyqan.’”
Ki një ndjenjë qëllimi
“Rregullat për të qenë i lumtur janë në të vërtetë mjaft të drejtpërdrejta”, këmbëngul Brandreth. “Ke nevojë për një qëllim përtej punës tënde. Mos e kundërshto dhe mos i rezisto ndryshimit. Nëse ke frikë nga ndryshimi, nuk mund të jesh i lumtur. Jeto tani dhe do të jetosh më gjatë. Mbretëresha e ndjerë ishte një shembull i mirë, e udhëhequr nga detyrat dhe e mbështetur nga besimi. Por ajo që e ndihmoi të jetonte kaq gjatë ishte pasioni i saj për qentë dhe kuajt.
“Në moshën 80-vjeçare, jeta nuk është një provë veshjeje”, thotë ai më seriozisht. “Vlerësoje lumturinë tënde. Pyet veten: cilat janë pasionet e mia? Kjo kërkon pak vëmendje. Një nga shprehjet e mia të preferuara është: ‘Mos u merr me gjëra sipërfaqësisht, përqendrohu.’ Duhet të përqendrohesh te secili prej këtyre elementeve: cili është qëllimi im, cilët janë shoqëruesit e mi, cila është dieta ime, cila është rutina ime e ushtrimeve?”
Çfarë do të dëshironte të kishte ditur kur ishte më i ri?
“Kur u bëra deputet në vitin 1992, Arthur Balfour, i cili kishte qenë kryeministër 100 vjet më parë, më dha një shprehje: ‘Asgjë nuk ka shumë rëndësi dhe shumica e gjërave nuk kanë fare rëndësi.’ Kështu që mendoj se kam mësuar ta marr jetën me lehtësi. Kur ndodh diçka e zymtë, mendoj: edhe kjo do të kalojë. Por gjithashtu jam shumë me fat sepse jam ende shumë i zënë. Në fakt, jam më i zënë se kurrë. Nuk ka rëndësi se si e nis; rëndësi ka si e përfundon.”
Ai është aq i bindur për librin e ri, saqë “kam vënë paratë aty ku kam vënë fjalët. Në kontratë ka një klauzolë që më kërkon të kthej paradhënien nëse nuk arrij të jetoj deri në vitin tim të 100-të. Deri atëherë inflacioni do ta ketë ngrënë vlerën e saj, por doja të tregoja përkushtimin tim ndaj këtij plani!”/TheTelegraph
