Kuriozitete

Hulumtimi shkencor – Këngët që na rikthejnë kujtimet nuk janë aq personale sa mendojmë, ja çfarë zbulon studimi

Ajo këngë që ju kthen menjëherë në vitet e shkollës së mesme mund të ketë të njëjtin efekt edhe te njerëz që nuk i keni takuar kurrë. Cilat këngë kanë më shumë gjasa të zgjojnë të njëjtat kujtime dhe përse?

A ju ka ndodhur ndonjëherë t’i drejtoheni një personi tjetër dhe t’i thoni: “Po luajnë këngën tonë”?

Apo notat e para të një kënge të caktuar ju bëjnë të riktheheni menjëherë te kujtimet e adoleshencës?

Tani, shkencëtarët thonë se kujtimet që ngjallen kur dëgjojmë këngë të caktuara mund të mos jenë aq personale sa mendojmë.

Ekspertët nga Universiteti Princeton në Shtetet e Bashkuara dhe Universiteti Durham në Mbretërinë e Bashkuar kanë zbuluar se mënyra se si dëgjuesit ndërveprojnë me muzikën në jetën e përditshme nuk është e rastësishme.

Përkundrazi, ajo ndikohet nga normat sociokulturore që përcaktojnë se çfarë lloj muzike konsiderohet e përshtatshme për aktivitete të caktuara.

Për shembull, muzika që zgjidhet për të shoqëruar një udhëtim me makinë ndryshon nga ajo që përzgjidhet për një darkë romantike jashtë shtëpisë.

Kjo do të thotë se njerëzit që nuk e njohin njëri-tjetrin shpesh mund të kenë kujtime me përmbajtje shumë të ngjashme.

Kelly Jakubowski, profesoreshë e psikologjisë së muzikës në Universitetin Durham dhe bashkautore e studimit, tha: “Ideja që kujtimet tuaja personale mund të jenë mjaft të ngjashme me ato të dikujt që nuk e njihni është befasuese.

“Megjithatë, kjo ka kuptim, sepse ne e përdorim muzikën gjatë gjithë jetës për të plotësuar aktivitetet tona të përditshme, në mënyrë të ngjashme me njerëzit e tjerë.

“Për shembull, muzika që luhet në pritjet e dasmave është mjaftueshëm e ngjashme për të ngjallur përvoja të krahasueshme te njerëzit që nuk kanë pasur asnjë lidhje të mëparshme me njëri-tjetrin.

“Kjo tregon fuqinë e muzikës në formësimin e kujtimeve tona dhe rolin e saj si një mjet vërtet efektiv për t’i bashkuar njerëzit përmes përvojave të përbashkëta.”

Profesorja Jakubowski tha se nuk janë vetëm ngjarjet e mëdha të jetës, si dasmat, ato që krijojnë kujtime të ngjashme kur dëgjohet muzikë.

“Në fakt, shumë nga përshkrimet e kujtimeve që marrim në këto studime lidhen me ngjarje pothuajse të zakonshme, të përditshme”, tha ajo.

“Pra, mund të jetë kujtimi i momenteve të caktuara kur kalonit kohë me miqtë në shkollën e mesme… ose diçka si kërcimi me nënën tuaj në kuzhinë kur ishit fëmijë.

“Shumica e llojeve të kujtimeve, përshkrimet që marrim në këto lloj studimesh, nuk lidhen vetëm me momentet më të rëndësishme të jetës.

“Shumë prej tyre janë gjëra të tilla si ‘Shkoja në palestër dhe dëgjoja këtë lloj muzike’… Pra, njerëzit që shkojnë në palestër mund të dëgjojnë lloje mjaft të ngjashme muzike.

“Duket se ekziston një lloj funksioni i përbashkët në mënyrat se si e përdorim muzikën, madje edhe për gjëra të zakonshme, si për shembull pastrimi i shtëpisë.”

Për studimin, të botuar në revistën shkencore Proceedings of the National Academy of Sciences, ekspertët u vunë të dëgjonin 223 studentëve universitarë fragmente 30-sekondëshe të këngëve të njohura të zhanreve pop, country dhe hip-hop, të cilat i përkisnin ose viteve të tyre të adoleshencës, ose periudhës kur prindërit e tyre ishin adoleshentë.

Këngët më të fundit përfshinin “Hello” nga Adele, “Havana” nga Camila Cabello dhe “Humble” nga Kendrick Lamar.

Këngë

Të Ngjashme